Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

IJskastmoeders

Andere Tijden zond 14 oktober het item ‘IJskastmoeders’ uit over diagnoses in de jaren 60. Belicht werd onder andere hoe anders men in die tijd aankeek tegen de diagnose autisme. Hoe weinig juiste plekken er voor mensen met autisme waren in die tijd. Hoe onbegrepen de diagnose.

lonely boy in the park

Na mij kregen mijn ouders een zoontje, mijn broer. Met hem ging het vanaf de geboorte niet goed. Ernstige oorontstekingen, last van zijn amandelen, ziekenhuisopnames. Maar ook daarna ging het niet goed met mijn broer. Hij gedroeg zich heel anders als baby. Reageerde niet of nauwelijks op aanhalingen. Zijn ontwikkeling liep anders. Mijn ouders maakten zich veel zorgen. En mijn moeder liep heel wat doktoren en professoren af met mijn broer. Totdat dokter Bladergroen stelde dat hij autisme had. Dat was geen opluchting. Destijds was de gedachte gangbaar dat autisme veroorzaakt werd door gebrek aan affectie bij de moeder. Mijn moeder wist instinctmatig dat ze niet moest meegaan in de boze verdrietige buien van mijn broer. Want dan werd het erger. Maar nu werd gezegd dat het gedrag van de moeder oorzaak was van het autisme. Mijn moeder werd daar erg onzeker van. Op haar beurt werd mijn moeder boos op de doktoren in het ziekenhuis die de oorontstekingen te lijf gingen. Haar idee was dat hij teveel medicatie had gehad waardoor dit alles was ontstaan. Mijn moeder heeft zich haar leven lang schuldig gevoeld over de diagnose van mijn broer. Over genen werd in die tijd helemaal niet gesproken.

Scheiden

Mijn broer ging uit huis omdat het thuis geen doen meer was. Hij liep op blote voeten midden in de nacht in pyjama weg naar een viaduct met veel verkeer. Het werd onveilig. En gewoon te veel. Er kwam een maatschappelijk werker over de vloer. Die adviseerde een scheiding. Mijn moeder kon dan haar liefde op haar zoon en mij richten in plaats van op haar man. Dat zou de ontwikkeling van mijn broer ten goede komen. Mijn ouders waren des duivels. Natuurlijk waren er wel spanningen rondom mijn broer, maar scheiden? Zij hebben daarna elk contact met hulpverlening geweigerd.

Ook autisme

Ondertussen liep het met mij ook niet helemaal goed. Ik kon me heel moeilijk staande houden op school. Vaak slachtoffer van pesterijen. Moeite met aansluiting bij andere kinderen. Mijn ouders maakten zich kennelijk ook wel zorgen over mij want ik werd onderzocht door een mevrouw. Mijn ouders deden niets met de uitslag, hebben het rapport met het oud papier mee gegeven. Het is er niet meer. Maar mijn herinnering aan dat onderzoek bestond wel. Zwart op wit stond mijn diagnose autisme. Mijn ouders wilden daar niet aan.

Diagnose van mijn kinderen

Toen de oudste de diagnose autisme, ADHD en LVB kreeg hebben we een gesprek gehad met de kinderpsychiater en mijn ouders. Mijn moeder ging helemaal kapot. Ze voelde zich vreselijk schuldig. De psychiater legde uit dat het genen zijn, dus erfelijkheid. Dat kalmeerde mijn moeder niet. Het waren haar genen! Zij voelde zich schuldig. Ik zei dat het een puzzel is met een stukje wat er niet goed in past. Met veel wringen lijkt het of het past maar niet helemaal. Dat is gewoon pech, dat is waarmee je geboren bent. Toen ik haar nog weer later confronteerde met mijn diagnose zei ze dat dit onderzocht was toen ik klein was. Maar dat mensen er toch maar een naam aan geven. Ze wilde niet horen van autisme.

Ontschuldigen

Zelfs de Libelle schreef over de rol van ouders in het ontstaan van autisme. En ook nu nog worden de opvoedkundige vermogens van ouders meegenomen in de rapportages van kinderpsychiaters en -psychologen. Ook vandaag de dag hecht ik erg aan het belang van ontschuldigen.
Aan genen kun je weinig doen. Het is aangeboren. Jouw gedrag is niet van invloed op het ontwikkelen van autisme. Al denk ik wel dat kinderen die ernstig verwaarloosd zijn daar psychische schade aan over kunnen houden. Vaak is het belangrijk om nuchter te reageren op kinderen met autisme. Omdat dat voor hen het beste is. Jouw emotie is verwarrend voor een kind dat overspoeld wordt met emotie. De ouderband is belangrijk. Maar dat weten de ouders zelf ook goed!

Op zoek naar een aai

Soms, als mijn broer dat zelf wil en er behoefte aan heeft, en dus nadrukkelijk op zijn aangeven, legt hij zijn hoofd op mijn borst en gaat liggen. Hij wil dan geaaid worden. Dat vindt hij prettig. En het doet mij goed. Maar ik moet het niet van hem vragen. Soms begrijpen we zijn wereld niet. Snappen we zijn reactie niet direct. Over het algemeen kennen we wel zijn behoeftes.

Dat mijn moeder altijd een schuldgevoel heeft gehouden is triest. Mijn vader en ik hebben dat niet uit haar hoofd kunnen praten.

>> bekijk de uitzending van Andere Tijden

Miek Wijnbergen Over Miek Wijnbergen

moeder van 2 zonen (gediagnosticeerd autisme en LVB, oudste ook ADHD) | lezer van (Scandinavische!) detectives & thrillers | actief voor Platform Verontruste Ouders en Transitie Jeugdzorg Ouders | altijd in voor lekker eten, terrasje, film en theater | actief SP-lid (zorg en welzijn) | houdt van fietsen en wandelen

Reageren