Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Ontwikkelingen in de transformatie jeugdhulp

Kort geleden werd bekend dat bij een aantal gemeenten nogal wat euro’s op de plank blijven liggen die bedoeld zijn voor onder meer jeugdhulp. Soms verklaarbaar. Andere gemeenten komen juist weer geld te kort. Bezuinigen gemeenten te veel op specialistische jeugdhulp, en zetten ze te veel in op laagdrempelige, preventieve zorg? Sommige gemeenten doen het goed. Daar hoor je mijns inziens te weinig over. En dat is jammer, want juist van goede voorbeelden kunnen we leren! In Almere was even de vrees dat er helemaal geen geld voor zorg meer was, omdat de beurs leeg bleek. Daarnaast zijn er veel ontevreden ouders. 

Ten eerste is er de klacht dat hun kinderen niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. En dat ligt vaak aan de sociale wijkteams. Ouders twijfelen aan de professionaliteit van de medewerkers. Aan de andere kant werken zij voor de gemeente en die moet bezuinigen. Soms vragen ouders om zorg die niet ingekocht is. De gemeente biedt dan soms alternatieven aan waar niet alle ouders blij mee zijn. De weg naar de specialistische jeugdhulp blijkt een moeilijke.

PGB

Ook zijn er ouders die de voorkeur geven aan een PGB, zodat ze zelf de zorg die zij wensen kunnen inkopen. Zij willen dan geen verwijzing naar oplossingen in ZIN, maar bijvoorbeeld naar een bepaalde logeeraanbieder of zorgboerderij, omdat zij daar goede ervaringen mee hebben, of omdat zo’n aanbieder expertise heeft met kinderen met autisme. Een ouder die vastloopt met de moeilijke buien van een autistische puber heeft meer nodig dan een opvoedcursus.

Baas over eigen privacy

Een ouder die met zijn kind bij de kinderpsychiater komt wil dat de gegevens binnenskamers blijven. Die heeft geen behoefte aan een lid van het sociale wijkteam erbij. Een klacht die je ook van kinder- en jeugdpsychiaters hoort. Wat voegt het toe en wat gebeurt er met alle privacygevoelige informatie? Wie zien dat allemaal in? Gaat de gemeente op de stoel van de kinderpsychiater zitten? En tot hoever mag een sociaal wijkteam gaan? Dat de behandelend professional de behandeldoelen en -plan deelt met het sociale wijkteam lijkt me redelijk. Maar mag zo’n team inzicht krijgen in de inhoud van de behandeling?

Vragen

Het lijkt erop of iedereen maar zijn eigen plan trekt. Niet altijd bereiken klachten de gemeente. Hoe is de mening van al die ouders die de enquête over klanttevredenheid niet invulden? En ook heel belangrijk: hoe is de mening van de jongeren zelf? In onze gemeente gaat een onderzoeksbureau naar die jongeren op zoek. Sluit de geboden hulp aan of is er behoefte aan andere soorten hulp? En wat gebeurt er met deze kwetsbare jongeren als zij eenmaal de leeftijd 18 plus bereikt hebben?

Spagaat

Ik bevind mij regelmatig in een spagaat. Ik ben én ouder van kinderen met autisme en adhd, én gemeenteraadslid. Dat je als inkoper bepaalde eisen hebt aan de zorg, dat snap ik. Tegelijkertijd vraag ik me als ouder af hoe ver een gemeente met zijn eisen kan gaan. Dat je als gemeente vooral inzet op laagdrempelige, preventieve zorg, dat begrijp ik ook. Maar kinderen moeten wel de zorg krijgen die ze nodig hebben, juist om erger te voorkomen (dus ook preventief). En waarom niet de psychiatrische hulp aan kinderen daar laten waar zij hoort: kinderen en hun ouders in de spreekkamer van de kinder- en jeugdpsychiater?

Eigen Kracht

Juist nu is het belangrijk dat ouders de kans krijgen zelf met behulp van hun netwerk een plan te maken. Niet alleen wanneer ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing dreigt, maar ook in de eigen regie over welke hulp nodig is, wat het netwerk kan doen. Kortom: hoe het kind de beste hulp en de ouders ondersteuning kunnen krijgen. Ook in ontzorging op zijn tijd, bijvoorbeeld door logeeropvang en zorgboerderijen. Voorzieningen die het steeds moeilijker krijgen, doordat gemeenten steeds minder gezinnen een PGB toekennen, terwijl die juist zo belangrijk zijn om de zorg vol te kunnen houden!

Denkwijs

Naast Eigen Kracht is er nu Denkwijs. Als initiatief van de gemeente gaat Denkwijs onderzoeken hoe die gemeente burgers beten kan bereiken en met ze communiceren. Hoe benader je mensen met een hulpvraag? Dat gaat vooral om het bestendigen van de afspraken tussen hulpverlening en betrokkenen/netwerk. Het inspelen op veranderingen en ontwikkeling (wat doe je bijvoorbeeld bij een terugval)?

Verbinden

Vanuit de kinderpsychiatrie klinken geluiden de handen ineen te slaan tegen de gevaren van de transformatie. Het liefst zouden veel ouders en veel kinder- en jeugdpsychiaters nog vandaag af willen van de transformatie. Dat lijkt me niet realistisch. Zoals in elk veranderingsproces ontdekken we obstakels. We zouden ons vooral moeten richten op wat wel goed gaat. Daar hoor je beide groepen te weinig over. Er is een omslag nodig: stop met het neersabelen van het systeem, en vraag je af: wat kan beter, en hoe? In hoeverre kan de kinder- en jeugdpsychiatrie meer aanbodgericht werken? Dat begint al bij het vragen aan ouders en jeugdigen wat zíj willen. Waar is behoefte aan, wat willen we gezamenlijk bereiken? Ik vind het een goed idee als kinder- en jeugdpsychiaters en ouders meer gaan samenwerken. Wat signaleren zij? Wat vinden zij nu fout gaan en hoe zou dat beter kunnen? Denk constructief. En vooral: vind elkaar! Desnoods blaas ik het Platform Verontruste Ouders nieuw leven in!

Miek Wijnbergen Over Miek Wijnbergen

moeder van 2 zonen (gediagnosticeerd autisme en LVB, oudste ook ADHD) | lezer van (Scandinavische!) detectives & thrillers | actief voor Platform Verontruste Ouders en Transitie Jeugdzorg Ouders | altijd in voor lekker eten, terrasje, film en theater | actief SP-lid (zorg en welzijn) | houdt van fietsen en wandelen

Reacties

  1. Mieke, dat zijn herkenbare overdenkingen. Naar mijn mening waren veranderingen in het stelsel hard nodig, maar zijn we vergeten om te kijken hoe men dat elders heeft gedaan. En anders hebben we tegen beter weten in het wiel opnieuw willen uitvinden.
    De verantwoordelijkheid die gemeenten op zich hebben genomen gaat veel te ver. Zij zouden er voor moeten zorgen dát er voldoende en kwalitatief goede jeugdhulp en -zorg beschikbaar is, maar niet moeten bepalen hóe dat er dan uitziet. Laat hen kaders stellen, het budget bewaken en jeugdhulp- en jeugdzorgverleners faciliteren dat zij hun werk kunnen doen. Stel vervolgens de aanbieders verantwoordelijk voor een kwalitatief goede uitvoering. En denk mee over innovatie en naar een passend evenwicht tussen voorzorg en zorg, tussen preventie en curatie. In Zweden doet men dat op soortgelijke wijze en naar redelijke tevredenheid van eenieder.
    De transformatie terugdraaien? Lijkt ook mij niet haalbaar en zelfs niet wenselijk. Nu verbeterslagen maken en de gemeenten en aanbieders ieder de bij hen passende rol laten vervullen, is echter absolute noodzaak.

Reageren