Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Leesproblemen – in 5 stappen van leeshaat naar leeshonger

Voor het behandelen van leesproblemen is een goede samenhang noodzakelijk tussen de ondersteuning thuis, op school en eventuele externe specialistische zorg. Partnerschap is cruciaal. Graag deel ik met jullie in deze post mijn persoonlijke ervaringen in leesproblemen aanpakken met de kracht van Samen. Van de 5 stappen van mijn negenjarige zoon-met-leeshaat in groep 5, samen met zijn juf, samen met ons als ouders. Zijn leesontwikkeling laat gelukkig weer een opwaartse lijn zien! Hoe is dat gebeurd?

Bij-leesproblemenVooraf, voor wie het zich afvraagt: wat doet een blog over leesproblemen op een platform over kinder- en jeugdpsychiatrie? Toch zijn er links naar de brede jeugdhulp. Sinds 1 januari 2015 valt ook de zorg voor kinderen met ernstig enkelvoudige dyslexie (EED) onder de Jeugdwet. Gemeenten kregen de taak deze dyslexiezorg – die vanaf 2009 op grond van de Zorgverzekeringswet werd vergoed – te organiseren en te financieren. Dyslexiezorg valt dus binnen het domein van de Jeugd-GeestelijkeGezondheidsZorg (J-GGZ) als verlengstuk van het onderwijs.

1 Samen signaleren

Het oppikken van eerste signalen is zeker makkelijker wanneer je een persoonlijke en beroepsmatige interesse in lezen hebt. Eind groep 4 leest Luuk nog redelijk op niveau, maar na een zomer van weinig zelf lezen, wordt me na de vakantie en eenmaal terug op school vrij snel duidelijk dat zijn leesprestaties zijn teruggevallen. Luuk is niet te porren tot lezen. En de enkele keer dat ik hem thuis hoor lezen, geeft me niet de indruk dat zijn tempo hoger wordt. Of dat langere woorden hem makkelijker afgaan. Zijn juf bevestigt dat vermoeden in de herfst met leestoetsen. Het aantal gelezen woorden per minuut is in een half jaar tijd gelijk gebleven. Vergeleken met groepsgenootjes is zijn niveau gezakt en vergeleken met zichzelf staat zijn leesontwikkeling inderdaad stil.

Ouderbetrokkenheid levert een belangrijke bijdrage aan de (leer)ontwikkeling van kinderen. Een goede samenwerking begint bij elkaar over en weer informeren. Meer lezen?
www.expertisepuntouderbetrokkenheid.nl
www.wij-leren.nl/ouderbetrokkenheid.

2 Snelle actie

Ook zijn juf vindt dat nu het punt is gekomen om actie te ondernemen. Tot dan toe beperkten we ons thuis vanwege Luuks geringe leesmotivatie tot voorlezen. Nu is extra zelfleestijd nodig: Luuk moet extra leeskilometers maken. Daarom overleg ik met hem hoe we dat het beste kunnen doen in de weken tot aan de volgende toets. Dat is trouwens nog best een discussie, want van eigen motivatie voor dat oefenen is geen sprake. Met andere woorden: Luuk heeft geen zin in extra doen wat hij “haat”, namelijk lezen. Samen maken we de afspraken visueel met een kaart waarop hij de oefenmomenten kan afstrepen met aan het einde een mooie beloning voor de extra inzet. Luuk kiest het Guiness Book of Records 2016. Deze afspraken vooraf helpen zeker bij de daadwerkelijke uitvoering in de daaropvolgende weken. Hoewel Luuk ook regelmatig met stevig gemopper zijn ongenoegen over het oefenen blijft uiten. Voor mij trouwens leerzaam om zelf te ervaren hoe lastig het kan zijn om met je kind gegeven schooladviezen thuis in praktijk te brengen!

Na vroegtijdige signalering is adequate aanpak cruciaal. Hoe die interventie eruit ziet, is afhankelijk van de ernst en aard van de leesproblemen. Eigen inbreng van kinderen versterkt hun oefenmotivatie.

3 Korte lijntjes tussen school en thuis

Op school wordt Estafette gebruikt, een methode voor voortgezet technisch lezen, waarin voor-koor-door lezen een veelgebruikte methodiek is. Eerst leest de leerkracht voor, daarna lezen leerkracht en leerling(en) samen hardop, tenslotte leerling(en) zelf. Luuk bekent dat hij in de klas tijdens dit ‘voor-koor-door’ vaak doet alsof hij mee en zelf leest. Hij vindt de leeslessen “stom en saai”, vandaar. Voor mij een mooie ingang om het samen te hebben over waarom lezen zo belangrijk is in het leven. En dat je lezen eigenlijk vooral leert dóór te lezen. En dat het dan gelukkig voor de meeste kinderen snel vanzelf makkelijker wordt. De dag erna sein ik zijn juf hierover in.

4 Rijk leesdieet

Lang leve de bibliotheek! Het enorme aanbod en de begeleiding helpt eenzijdige keuzes te doorbreken. Luuk ontdekt bijvoorbeeld de informatieve boeken. Deze sluiten goed aan bij zijn interesses en nieuwsgierigheid.

Leesmotivatie groeit van een passend aanbod. Op zoek naar ideeën voor thuis? Jaarlijks brengt de landelijke bibliotheek voor ouders BIEB uit, een mini glossy. Via www.goudenleestips.nl is de editie van 2015 ook online beschikbaar. Voor scholen bieden onder andere www.leesplan.nl inspiratie voor het werken aan leesbevordering.

5 Yes, I can!

In de weken van ons leesplannetje vindt Luuk een leuk boek dat ik hem af en toe uit zichzelf zie pakken. Iedere keer dat dit voorkomt, vervalt die dag het oefenen. Want: lezen is immers lezen! Steeds vaker zie ik Luuk zelf lezen. ’s Morgens ‘Het leven van een loser’ in bed, ’s middags een Duckje op de bank. Met nadruk zijn melding aan de grote broer: “Ik heb het boek uit!” Juf die me op het plein toefluistert: “Het kwartje lijkt gevallen!”

De top 3 remedies bij leesproblemen? 1.lezen 2.lezen 3.lezen! De eigen drive van kinderen, hun intrinsieke motivatie en hun vertrouwen in het eigen kunnen, zijn heel belangrijke, elkaar versterkende factoren!

Wat zijn jouw ervaringen in educatief partnerschap tussen school en thuis?

Ik hoor het graag via @judith_broek!

Judith van den Broek Over Judith van den Broek

GZ-psycholoog | unitmanager Behandelpraktijk Marant | verbinding passend onderwijs & jeugdzorg | lezen & dyslexie | praten & dansen | family & friends | leven & beleven