Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Passend onderwijs: te mooi om waar te zijn?

Sander Dekker is er helemaal vol van: Passend onderwijs, dé oplossing voor alle problemen waarbij kinderen optimaal kunnen presteren tegen veel lagere kosten. In theorie is de Wet Passend onderwijs een briljant idee: ieder kind krijgt een opleiding op maat, daarbij rekening houdend met de achtergrond en de bagage van het kind zelf. De praktijk blijkt in vele gevallen verre van ideaal te zijn. 

Mattijs-KrisKinderen die van het ene samenwerkingsverband naar het andere worden geschoven, ouders die advocaten moeten inhuren en rechtszaken moeten starten om onderwijs voor hun kind voor elkaar te krijgen. Scholen met de wil maar zonder budget, scholen met budget maar zonder voldoende kennis. Vele duizenden thuiszitters zonder zicht op onderwijs en een staatssecretaris die creatieve oplossingen blokkeert. Ouders die na jaren strijd voor passend onderwijs opgeven en naar de andere kant van de wereld emigreren en daar vervolgens binnen enkele weken onderwijs regelen voor hun kind. Kortom: slecht passend onderwijs.

Regulier onderwijs

Onze zoon was ongeveer twee jaar toen hij naar de peuterspeelzaal ging. Niets leek zijn toekomst in de weg te staan. Hij was leergierig en enthousiast. Druk? Dat was hij zeker, maar in het algemeen was hij vrolijk en positief. Thuis ging het op dat moment wat minder. Hij werd erg driftig en kon op willekeurige momenten ontploffen of zijn vier jaar oudere zus zomaar uit het niets pijn doen. Van de peuterspeelzaal ontvingen we geen enkel negatief signaal en we twijfelden al snel aan onze eigen aanpak. We hielden vol en hij ging naar de kleuterschool waar het al snel mis ging. Potloden vlogen door de klas en communicatie met leerkrachten of andere kinderen bleek veelal onmogelijk. In overleg ging hij vanaf dat moment halve dagen naar school. Tot ook dat te veel bleek en het thuis verder uit de hand liep zodat we besloten hulp in te schakelen.

Speciaal basisonderwijs

Via onze huisarts kwamen we terecht bij de Stichting Kram, waar we het advies kregen onze zoon langdurig te laten observeren bij een medisch kinderdagverblijf waarbij gelijktijdig een traject gestart werd door een kinderpsychiater. Uiteindelijk bleek onze zoon ADHD en ODD te hebben en leek terugkeer naar regulier basisonderwijs geen optie.

Als het starten van een traject op het medisch kinderdagverblijf al een moeilijke keuze was, dan was de mededeling dat speciaal basisonderwijs voor mijn zoon de beste oplossing zou zijn, ronduit schokkend: dit was niet wat ik in gedachten had. Net als elke ouder had ik het pad dat mijn zoon zou belopen al helemaal ingepland. Hij zou samen met zijn grote zus op de fiets naar school gaan en hij zou daar vriendjes uit dezelfde wijk maken om daar fijn mee te spelen. Hij was duidelijk slim, dat werd dus minimaal HAVO en dan iets met games ontwikkelen of ICT. Maar net als elke andere ouder kwam ik tot de ontdekking dat dit pad anders zou lopen dan ik zou willen. Vriendjes in de wijk? Zelfstandig of samen met zijn zus op de fiets naar school? Ik zou daar zó graag een positief antwoord op geven. Het deed pijn dat hij naar het speciaal onderwijs moest, want wat moest mijn zoon nu tussen… ja, wat voor soort kinderen eigenlijk? Uiteindelijk kon ik eigenlijk alleen maar toegeven dat ik geen idee had wat speciaal basisonderwijs nu precies inhield.

Inmiddels zijn we bijna zeven jaar verder en zit onze zoon nog steeds op dezelfde school en behoort hij tot een van de beste van zijn groep. Zeven jaren waarin we kennis hebben mogen maken met een groep gedreven leerkrachten die kinderen op hun best meemaken, én op hun slechtst. Zeven jaren waar we geen enkel moment hebben hoeven twijfelen of we wel de juiste beslissing hadden genomen.

Passend onderwijs

Het speciaal basisonderwijs ligt regelmatig onder vuur. Kinderen met een handicap zouden het beste op een normale school zitten, tussen leeftijdsgenoten die ze accepteren en helpen waar nodig. Voor kinderen als mijn zoon is dat helaas (nog) niet mogelijk. Overprikkeling, sociaal acceptabel gedrag en omgaan met emoties vallen hem erg zwaar. Doordat hij tegelijkertijd grote hoeveelheden prikkels moet verwerken, gaat het leren hem niet altijd even makkelijk af. Daarentegen kan hij prima rekenen en ondanks dat hij daar nog nooit les in heeft gehad spreekt en schrijft hij bijna foutloos Engels. Zijn school zit in een modern gebouw dat dusdanig ingericht is, dat er kinderen met verschillende psychische aandoeningen les kunnen krijgen. De kleine klassen zijn flexibel en prikkelarm ingericht, waarbij er met elk individueel kind rekening gehouden kan worden. Is dat nu passend onderwijs: Modern gebouw? Flexibel in te richten kleine klassen? Neutraal verfje op de muur? Niet echt.

In het eerste jaar bleek dat mijn zoon moeite had met het uiten van zijn boosheid. Een time-out plek bleek geen oplossing, omdat hij niet in staat was te blijven zitten in de klas. Een oplossing bleek snel gevonden: op Marktplaats werd een groene zitzak aangeboden en door de juf in haar vrije tijd dezelfde dag opgehaald. Vanaf dat moment had hij zijn eigen time-outplek in een kingsize zitzak, waardoor hij stap-voor-stap op school leerde omgaan met teleurstellingen en hoe hij zich moest uiten als iets niet naar wens ging zonder daarbij de klas te verstoren. Stilzitten bleek een onderwerp op zich, een wiebelkussen bleek een ideale oplossing en een koptelefoon om geluiden buiten te sluiten werd in sommige gevallen succesvol toegepast. Is dat nu passend onderwijs? Het inkopen van hulpmiddeltjes? Niet echt. Passend onderwijs, het zit al in de naam: passend voor ieder kind, ongeacht handicap, religie, afkomst of verblijfsstatus.
Passend onderwijs is voor ons:

  • een lesprogramma en -aanbod geschreven en keer op keer aangepast, speciaal voor ieder kind
  • een school die de input en betrokkenheid van ouders waardeert en motiveert
  • een school waar overleg via korte lijntjes snel kan plaatsvinden
  • een wijze van lesgeven die openstaat voor onconventionele oplossingen zoals een emotiethermometer, waarbij een kind duidelijk kan aangeven wat zijn gevoelens zijn zodat zijn leerkracht zijn aanpak tijdig kan aanpassen
  • een wijze van lesgeven waarbij er af en toe helemaal geen les gegeven wordt door het accepteren van time-out-momenten
  • een kleine klas waarin de leraar en zijn stagiaire voldoende tijd en aandacht aan mijn zoon én zijn klasgenootjes kunnen besteden zonder daarbij op te branden
  • een wijze van lesgeven die accepteert dat kinderen zoals mijn zoon beter apart kunnen zitten dan naast een klasgenootje
  • een wijze van lesgeven die beseft dat elk kind uniek is en een andere aanpak nodig heeft
  • een wijze van lesgeven die elk kind accepteert zoals hij is
  • een wijze van lesgeven die regelmatig meer vraagt van een leerkracht dan we eigenlijk mogen vragen

Veel van bovenstaande punten zouden eigenlijk moeten gelden voor álle vormen van onderwijs: regulier en speciaal, basis en voortgezet.

Budgetten

Er valt niet omheen te draaien: speciaal basisonderwijs zal door de kleinere groepen om een hoger budget vragen dan regulier onderwijs. En het is ook een investering voor de langere termijn: als je kinderen nu niet een passende opleiding geeft, betaal je als samenleving later de rekening in de vorm van hogere kosten voor zorg en sociale voorzieningen, meer criminaliteit etcetera. Maar als we de focus echter uitsluitend op budgetten richten, missen we het belangrijkste punt van deze wet: ieder kind heeft recht op onderwijs dat aansluit bij zijn of haar omstandigheden. Alleen bij écht passend onderwijs benutten we de potentie van elk kind, en daarvoor is een toereikend budget nodig.

Zou staatssecretaris Sander Dekker zich dat ook beseffen?

Mattijs Janssen About Mattijs Janssen

Samen met Sandra trotse ouder van Emely & Kris (add, adhd/odd) | baasje hyperactieve labrador Zoë | grafische vakidioot | Red Bull & social media junkie | diehard fan van de adhd-glossy

Comments

  1. Agnes Lassooij zwart says:

    Geweldig gezin ben echt trots op jullie ❤️

Reageren