Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Vluchtelingenkinderen: preventie en duurzaamheid!

Onze boodschap: (lokale) overheid wees verstandig en duurzaam: neem uw verantwoordelijkheid als het gaat om vluchtelingenkinderen!

Wat is nou duurzaam kabinetsbeleid? De decentralisatie jeugd heeft als oogmerk om ondersteuning te bieden en zo inzet van (specialistische) zorg te voorkomen. Naast betere afstemming tussen betrokkenen door eerder te handelen, en bij voorkeur buiten het domein van de gezondheidszorg. Een mooi streven naar duurzaamheid. Daar kun je toch alleen maar voor zijn: minder lijden van het kind en zijn omgeving nu, mogelijk minder ernstig psychisch lijden straks, en ook nog eens lagere kosten.

De kennis van preventie van psychische problemen is nog beperkt. Reden om meer aandacht aan preventie en vroegherkenning te geven bij de net gepubliceerde Wetenschapsagenda GGZ. Een goede zet. Het gaat dan niet alleen over primaire preventie, maar vooral ook om geïndiceerde preventie: weten wie er kwetsbaarder is, zodat je nu al iets kunt doen om te voorkomen dat er straks klachten ontstaan.

20.000 vluchtelingenkinderen

In Nederland arriveerden in 2015 60.000 vluchtelingen, waarvan 20.000 minderjarigen. Bekend is dat het grootste deel van deze groep in de toekomst in Nederland zal blijven. Deze vluchtelingenkinderen worden dus volwassenen in onze maatschappij. Wat we weten is dat stabiliteit, naar school gaan, een opleiding, dagbesteding en een goed sociaal netwerk bijdragen aan welbevinden en gezondheid. Andersom weten we ook dat bij een instabiele omgeving, eenzaamheid, verveling, het gevoel niet nodig te zijn en niks te betekenen voor een ander, de kans groot is op psychische klachten en daarmee gebruik van gezondheidszorg. Vluchtelingen hebben een verhoogde kwetsbaarheid door traumatiserende ervaringen: in het land van herkomst, de reis en soms ook binnen de opvang hier. Kortom, alle reden om ons actief in te zetten voor deze groep.

Niets of onvoldoende doen is wellicht niet nu, maar straks over 5, 10, 20 jaar een grote kostenpost.

Kinderen zijn veerkrachtig maar hebben mogelijkheden nodig

Hoe dragen we bij aan preventie van ontstaan of verergering van psychische problematiek? En dan bedoel ik juist ook sociale interventies: goede behuizing, scholing, deelname aan sociale activiteiten, het inzetten zodat het gevoel ontstaat ‘erbij te horen’, en ‘ertoe te doen’. De meeste kinderen zijn veerkrachtig, maar hebben wel mogelijkheden en ondersteuning nodig om dit voor elkaar te krijgen. Niets of onvoldoende doen is wellicht niet nu, maar straks over 5, 10, 20 jaar een grote kostenpost (binnen het sociaal en medisch domein). Andersom: niet doen of ‘niet meer dan nodig’ lijkt mij dan ook penny-wise pound-foolish gedrag waar de Kinderombudsman terecht aandacht voor heeft gevraagd: “Uit alle signalen die de Kinderombudsman over crisisnoodopvang heeft ontvangen, komt naar voren dat de verhuizingen, die inherent zijn aan deze vorm van opvang, kinderen extra schade toebrengen. Zowel hun fysieke als sociaal-emotionele gezondheid lijden onder het gebrek aan rust en stabiliteit.”

Als kinderpsychiatrie willen wij nadrukkelijk ook bijdragen aan onze maatschappelijke taak. Wij geven dan ook een forse waarschuwing af naar de (lokale) overheid over deze achterblijvende investering en de risico’s voor de toekomst. De ggz is juist vanwege haar kennis over de risico’s van het ontstaan van psychiatrie zeer bereid mee te denken over welke investeringen nodig zijn om deze toekomstige problematiek – en daarbij komende kosten – te beperken. En wees gerust: ons advies zal zeer beperkt een advies voor psychiatrische zorg zijn, en juist een advies voor investering in het sociaal domein en ondersteuning bij licht-psychische problematiek.

Onze boodschap: (lokale) overheid, wees verstandig en duurzaam: neem uw verantwoordelijkheid als het gaat om vluchtelingenkinderen!

 

Bertine Lahuis Over Bertine Lahuis

voorzitter raad van bestuur Karakter kinder- en jeugdpsychiatrie | ieder weekend langs het voetbal-/hockeyveld te vinden| bestuurslid NVvP | voorliefde voor Italië | kinder- en jeugdpsychiater

Reageren