Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

393 doperwten

Ja, ik was er enthousiast door, toen het me werd gepresenteerd. Gemeenteambtenaren werken samen met zorgprofessionals aan een nieuw model voor bekostiging. Een integrale bekostiging die eenvoudiger zou zijn dan het huidige prestatiemodel. Ik werd er echt blij van …

… tot de realiteit van de dag me weer bij zinnen bracht. De realiteit dat elke gemeente het op zichzelf doet.

strange-pea-podNiet gehinderd door gebrek aan kennis en ervaring bouwt elke gemeente zijn eigen unieke jeugdhulpstructuur op. Vanuit de vaste overtuiging dat hun werkwijze het allemaal beter en goedkoper zal maken. Die van de buurgemeente, die is immers niet geschikt voor de eigen – o zo unieke – gemeente.

Elk zijn ‘eigen’ wijkteam

Zo heten wijkteams niet alleen overal anders, ze worden ook sterk verschillend ingericht. Ouder-kind teams, kernteams, sociale wijkteams, jeugdteams, jeugd- en gezinsteams, … Dit is slechts een kleine greep uit een bont palet aan benamingen. Achter iedere lokale naam schuilt een eigen beleidsplan, het resultaat van vele vergaderingen, niet zelden keurig geformuleerd door ‘innovatieve’ adviesbureaus. Het gevolg: teams die gevuld worden met een variatie aan professionals en bevlogen vrijwilligers, en verschillen in inbedding, aansturing, werkwijzen, verslaglegging, bekostiging…

En zijn ‘eigen’ backoffice

De achterliggende administratieve processen, de “back office’, kent zowaar een nog grotere verscheidenheid. Sommigen, zoals Holland Rijnland, houden het simpel. Met dertien gemeenten verkiezen ze voor gezamenlijk inkopen. In Amersfoort daarentegen is jeugdhulp Europees aanbesteed, waarbij een tariefkorting van 15% voorwaarde was om mee te mogen doen. In Holland Kroon, daar overweegt men het beveiligingsbedrijf G4S de gehele WMO en jeugdhulp te gunnen.

O wee wie kritiek levert

Kritiek op de versnippering, dat wordt niet geduld. In een recente Jeugdpoortbijeenkomst waagde een jeugdzorgbestuurder zich daaraan. Zijn medewerkers werden namelijk tureluurs door de verschillende werkwijzen van de wijkteams. Repliek van de aanwezige wethouder: “Het moest nu maar eens gedaan zijn met die instellingsbelangen.” De wethouder had klaarblijkelijk de opmerkelijke getuigenissen van ouders en jongeren tijdens de bijeenkomst gemist. Zij getuigden over een doolhof aan loketten, een confrontatie met professionals die het ook niet meer weten, oplopende wachtlijsten, en de dagtaak die ze moeten besteden aan paperassen. Sommige ouders, daartoe gedreven vanuit idealistische motieven en eigen ervaringen, zoals Nely Siefers, besteden intussen vaak meerdere dagen per week aan het op weg helpen van andere ouders die een nieuwe hulpvraag hebben voor hun kind.

Bezuinigingen zijn niet min

Door de bezuinigingen hebben de gemeenten een erg moeilijke taak gekregen. Het onverwacht en doorlopend door de overheid verder naar beneden bijstellen van budgetten maakt het hen nog lastiger. Echter, het wordt steeds meer duidelijk dat – meer nog dan deze financiële krapte – de wens van vele gemeenten het allemaal zelf te willen doen een belangrijke reden is voor de chaos.

Doperwtjes

Regio’s zoals Holland Rijnland, waar 13 gemeenten samen optrekken, worden steeds schaarser.
Ik zou graag ook enthousiast blijven over het integrale model voor bekostiging dat de enthousiaste gemeenteambtenaar kwam presenteren. Ik herinner me nog exact op welk moment mijn enthousiasme vervloog. Toen gesteld werd dat 2016 niet gehaald zou worden, maar 2017 vast wel.
2017?
Van 393 soloacties naar één landelijke werkwijze binnen een jaar? Terwijl de versnippering in feite enkel maar toeneemt. De regio Rotterdam, die in 2015 nog als één opereerde, dreigt voor de inkoop uiteen te vallen in 25 apart functionerende gemeenten. Ook in Holland Rijnland, een voorbeeldregio, dreigt onheil. Ik hoor steeds meer dat Alphen aan den Rijn eraan denkt een eigen koers te varen.

Gemeenten, het lijken welk doperwten die menen dat ze elk een apart recept waard zijn. Terwijl ze pas echt op smaak komen als ze onderdeel zijn van een overtuigend recept.

Robert Vermeiren About Robert Vermeiren

hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie LUMC | 5 (stief)kinderen & een fantastische vrouw | hoogleraar forensische jeugdpsychiatrie VUMC | liefhebber van (echte) chocolade en verse broodjes op zondag | directeur Patiëntenzorg van Curium-LUMC | Oranje of de Rode Duivels?

Comments

  1. Cees Neuvel says:

    Ha Robert,

    Helemaal waar wat je zegt en al voorspellend in de eerste bijeenkomsten in 2011 in Nieuwspoort. Bij de kritiek op de transities was de reactie “jullie ( zorgverleners) moeten maar eens gaan samenwerken “.
    En op het landelijk congres van de ggz in 2012 gaf huidig minister van financiën Dijsselbloem en toenmalig 2 e kamerlid PvdA de ggz het volgende mee ” jullie hebben nooit geleerd samen te werken, wij ( politici) gaan jullie leren samen te werken”.

    Triest om te zien dat die samenwerking in de gemeentes niet of onvoldoende tot stand komt.
    Verklaring! Voorafgaand aan de transities is het verkleinen van het aantal gemeentes niet totstand gekomen onder invloed van partijpolitiek gerichte raadsleden geholpen door voor hun baan vechtende overijverige beleidsmedewerkers.
    Dat leerproces zorgt er nu voor dat elke gemeenteambtenaar en elk raadslid en de wethouder nu denkt: eerst mijn eigen gemeente en wellicht nog een nietszeggende afspraak met mijnbuurgemeente.
    En de allesoverziende actor, de burgemeester heeft er ook weer een benoeming of toch gekozen baantje bij voor de komende jaren.

    Er is verdomd weinig introspectief vermogen bij de gemeentes!

  2. Bianca Das says:

    Er zijn dan wel veel doperwten, maar als de intentie leidend blijft om kinderen en hun ouders centraal te stellen overeind blijft, dan kan er ook in 2015 tijdens de hulptrajecten worden bijgestuurd. Dat is mijn ervaring als teammanager Jeugd in Den Haag, waarbij de bestuurders heel snel hebben geacteerd op signalen van de werkvloer als er gaten in de inkoop werden geconstateerd en er hard gewerkt is om geen kind tussen wal en schip te laten vallen. Door het mandaat bij de professional te leggen is er flexibele ruimte gecreëerd om kinderen en ouders de ondersteuning te kunnen bieden die nodig was. Misschien niet altijd perfect, maar overall een ondersteuning die er voor gezorgd heeft dat de Haagse kinderen en hun ouders voor het overgrote deel tevreden waren over de geleverde inzet vanuit de Haagse jeugdteams. In 2016 gaan we door op de ingeslagen weg en werken aan borging en stedelijke eenduidigheid om kinderen en ouders, maar ook scholen, nog beter te bedienen.

  3. B.de Jong says:

    En dan blijkt het ook niet eens eenvoudig om binnen 1 gemeente met 22 Ouder- Kindteams een enigszins uniforme werkwijze te hanteren….ook doperwtjes….

  4. Kees Rovers, huisarts en gemeenteraadslid says:

    Ik lees ook niets over de 17 gemeenten in Zuid-Holland Zuid…Het gaat ook nog wel ergens goed of minder slecht….

  5. Gezamenlijk inkopen is een begin. Gezamenlijk uitvoeren is er minimaal. Het blijven toch wel 393 doperwten ondanks regionale werkafspraken.

  6. M.C. Buising says:

    In Friesland doen we de inkoop met alle (24) gemeenten gezamenlijk. Jammer, daar lees ik niks over in het verhaal.

Reageren

vorige post:
volgende post: