Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

E-health als ondersteuning bij emotieregulatie: APP-soluut

Die deur hè, die je keihard dichtsmeet, of die vaas die met een rotgang op de grond in duizend stukjes uit een spat, die kennen we allemaal toch? Achteraf denk je: ‘nergens voor nodig geweest’, op het moment zelf een actie waar je totaal geen controle over lijkt te hebben. Woede, frustratie, verdriet. Allemaal emoties die we tegenkomen in ons leven en soms zelfs weleens de overhand nemen. Meestal kun je die extreme reacties op je emoties onder controle houden. Maar bij ADHD, ODD of CD is dat niet zo vanzelfsprekend. Emotieregulatie

Handig, dat je 9 van de 10 keer de emotie kan temperen, anders kan waarderen of even ‘on-hold’ lijkt te kunnen zetten. Emotieregulatie. Niet verwarren met emotieonderdrukking graag. Reguleren is net als de verwarming wat bijstellen zodat je de temperatuur beter kunt hebben, en niet de cv-ketel met grof geweld van de muur af trekken als het te warm is. Net als met emoties; een heftige eerste reactie even bijstellen zodat je er mee kunt omgaan, verstandige keuzes kunt maken en dus niet die lastige persoon voor je in de rij bij de supermarkt een tik geven.

Emotieregulatie

Emotieregulatie wordt omschreven als het proces waarmee je invloed kan uitoefenen op de interpretatie, ervaring, uiting en management van je eigen emoties (Southam-Gerow & Kendall, 2002). De mogelijkheid om emoties te monitoren, aan te kunnen passen en te reguleren spelen een rol in het omgaan met stress, sociale interacties, professionele effectiviteit en lichamelijke reacties (Gross, 2013). Hiermee is emotieregulatie ontzettend belangrijk voor een gezonde psychische ontwikkeling. Emoties zijn er natuurlijk ook niet voor niks. Emoties bestaan om je doelen te bereiken, je aandacht te richten op wat je wil, en je energie in te zetten op je toekomstige doelen. Erg vervelend dus als je je emoties dus niet kunt inzetten zoals je zou willen of, zoals het meest efficiënt is.

Ontregeld

En wat nu als het ‘monitorings-, evaluatie- en aanpassingssysteem’ zijn werk niet goed doet? Wat als je je initiële, explosieve en overweldigende emotie niet de baas kan zijn? Dan krijgt de vaas inderdaad een enkeltje richting de grond, of scheld je iemand uit die je in het verkeer afsneed. De ‘split-second’ beslissing om je emotie even te onderdrukken en een betere manier te vinden om je spanning te ontladen is dus emotieregulatie. Met recht ‘split-second’, 100ms na de uitlokking van de emotie gaat je brein al het belang van de gebeurtenis incalculeren, hierna komen de strategieën aan bod om met de emotie om te gaan. Dit kan bijvoorbeeld door je aandacht van de situatie af te leiden of de gebeurtenis anders te interpreteren (als je de emotie moet reguleren). Veel jongeren met externaliserende gedragsproblematiek zoals ADHD, ODD (oppositionele-opstandige gedragsstoornis) en/of CD (antisociale gedragsstoornis) onder behandeling binnen de jeugd-ggz hebben problemen in hun emotieregulatie.

Hoe zit dat bij ADHD, ODD en/of CD?

Jongvolwassenen met externaliserende gedragsproblemen zijn vaak kwetsbaar, ze reageren snel en heftig op emotionele stimuli. De spanning die deze stimuli veroorzaken zal vaak lang aanwezig zijn, en maar langzaam verdwijnen. De impact is dus vaak ook langdurig en moeilijk te overwinnen, maar zeker niet onmogelijk. Deze (negatieve)ervaring kan een overweldigend gevoel uitlokken, waarbij de jongere wordt gegrepen door zijn/haar emoties. Jongeren met deze problemen weten vaak niet hoe ze met hun emoties en de intensiteit hiervan moeten omgaan, of ze zelfs te herkennen wanneer ze uit de hand dreigen te lopen. Deze aangrijpende ervaringen gaan soms samen met stemmingswisselingen, zelfcontroleproblemen, extreme impulsiviteit en, in sommige gevallen, automutilatie. Gezien deze kwetsbaarheid binnen deze groep, is het wenselijk om de coping-mechanismen van deze adolescenten te versterken, en ze hulp te bieden wanneer ze dat nodig hebben. En dan gaat het niet over wekelijks, maar direct, op het moment dat de emotie de overhand dreigt te krijgen, dán hebben ze die ondersteuning nodig.

Is e-health een oplossing, dé oplossing?

Nieuwe e-health-interventies blijken zeer waardevolle behandelingen te kunnen zijn, binnen blended-care (reguliere, face-to-face contacten gecombineerd met e-health interventies). Voordelen van deze nieuwe vorm van therapie zijn de mogelijkheden die ze bieden in het aanleren van (sociale) vaardigheden, kennisoverdracht (psycho-educatie) en patiënten geschikte instrumenten geven om meer onafhankelijke en zelfbewuste individuen te worden.

In een wereld met een groeiende vraag naar gepersonaliseerde gezondheidszorg aan de ene kant en een constante uitbreiding van technologische mogelijkheden, lijkt e-health dé weg naar succes voor de verbetering en het vormgeven van het landschap van de toekomstige gezondheidszorg (en het is ook nog eens kostenbesparend, pluspunt!).

In-the-moment support is bij emotieregulatieproblematiek een sleutelbegrip. Op ieder moment, op iedere plek houvast kunnen bieden aan die jongeren die dat nodig hebben. Want in de behandelkamer kom je zelden iemand tegen die zomaar JOU plekje in de trein/bus inpikt of voordringt in de rij. Serious games of apps op je smartphone zijn uitermate geschikt voor deze vorm van ondersteuning en voor deze doelgroep. Weinig mensen verlaten hun huis zonder smartphone (en rijden desnoods terug naar huis om hem alsnog te halen… de kilometers die ik voor mijn telefoon heb afgelegd ga ik maar niet opsommen…). Gebruik dus dit medium om, parallel aan de reguliere behandeling, extra ondersteuning te bieden. Maar niet de hele behandeling aan de smartphone overlaten natuurlijk, want een aanvulling op de DSM-V zou best eens smartphone-afhankelijkheid kunnen zijn.

Toekomst muziek

Naast de vruchtbare toekomst die e-health zou kunnen hebben binnen de (geestelijke-) gezondheidszorg, wordt er binnen de wetenschap meer en meer gepleit om meer nadruk te leggen op de behandeling en/of training van emotieregulatie problematiek bij jongeren. Het vergroten van de focus op de maladaptieve strategieën die jongeren gebruiken om hun emoties te reguleren zou een gunstiger beloop van hun algemene therapie kunnen bewerkstelligen en de aanpak van de kernsymptomen van de externaliserende stoornis kunnen verbeteren (Southam-Gerow & Kendall, 2002).

Momenteel doe ik onderzoek naar de effectiviteit van een nieuwe app die ontwikkeld is om jongeren te ondersteunen die problemen ondervinden bij hun emotieregulatie. Volledig gebaseerd op muziek sluit de app goed aan op de belevingswereld van de jongeren. Interessant? Lees dan verder op: http://yuliusacademie.nl/nl/inhoud/beat-it

Bjorn van Pelt Over Bjorn van Pelt

cognitief & biologisch Psycholoog | sporter (hardlopen, basketbal, fitness) | junior onderzoeker | motorrijder | ASS & slaapproblematiek | externaliserende stoornissen & emotieregulatie | Yulius Academie

Reageren

vorige post:
volgende post: