Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

De gemeenteambtenaar mailt.

Of we een jongetje snel konden zien, mailde een betrokken ambtenaar ons. Het kind was nog geen 10 jaar en uitte doodswensen. Maanden wachten op een eerste gesprek was dus geen optie.
De zorg is overduidelijk dichterbij gekomen. Ambtenaren die ons mailen als hen schrijnende situaties ter ore komen, het is geen uitzondering. Zo mailde een week eerder een gemeenteraadslid me over hetzelfde jongetje. Betrokken mails van beleidsmensen die goede zorg willen voor de kinderen in hun gemeente. Het is nieuw.

Crisisaanmelding heeft voorrang

Bij navraag bleek de zorg voor dit jongetje gelukkig al geregeld. Curium-LUMC heeft competente medewerkers aan de telefoon, die gericht navragen en urgentie weten in te schatten. Een jong kind met zelfmoordgedachten, daar regelen zij iets voor. Bijna wekelijks zien we ouders en kinderen ‘tussendoor’. Wekelijks krijgen we bij aanmelding verhalen te horen van kinderen voor wie hulp acuut nodig is.

Wie niet in crisis aangemeld wordt, moet daarentegen helaas maanden wachten. Onvermijdelijk. Dit jaar is het aantal aanmeldingen immers gelijk gebleven, terwijl het aantal medewerkers bij Curium-LUMC fors is verminderd.

Crisissen wegen

Het is niet niets om een kind in crisis te zien. Telkens opnieuw treffen we een ontredderd gezin en een ontregeld kind. Moeten meemaken dat een kind zijn leven wil beëindigen, dat het de boel kort en klein heeft geslagen, dat het weigert te eten, Het raakt het hele systeem, inclusief de behandelaren van dat kind. Herhaalde crisissen leiden maar al te vaak tot hopeloosheid, voor het kind en het gezin, maar ook voor de hulpverlener die investeert in hun toekomst. De impact op de behandelaren mag niet onderschat worden. Toenemend merk ik dat behandelaren zelf ook onder druk staan. Vorige week meldde een medewerker me dat ze in één week maar liefst 3 crisisconsulten van ambulante patiënten had gedaan. Het telt aan, en het is daarom niet verwonderlijk dat verschillende medewerkers de laatste jaren werk verzuimen omdat hun werk psychisch drukt.

Herhaalde crisissen leiden maar al te vaak tot hopeloosheid, voor het kind en het gezin, maar ook voor de hulpverlener die investeert in hun toekomst.

Complexere zorg

Vaker dan voorheen worden kinderen via andere medisch specialisten (vooral psychiaters en kinderartsen) naar ons verwezen. Bijna 40% van alle verwijzingen dit jaar. Dit illustreert een andere tendens, dat kinderen die bij ons komen complexere problemen vertonen. De transformatie is overduidelijk aan de gang: lichte en milde klachten naar de jeugd- en gezinsteams, zwaardere zorg bij de specialist.

Die verschuiving naar zwaardere zorg gaat bovendien hand in hand met een verschuiving naar ambulante hulp. Om dat voor elkaar te krijgen, heeft Curium-LUMC de voorbije jaren 30% van zijn bedden afgebouwd. Kinderen thuis, dat verkiezen we. Echter, de keerzijde van kinderen met complexe problemen thuis behandelen is dat het vaker leidt tot een crisisconsult. Als de klachten tijdelijk toenemen, dan gebeurt niet zelden dat de omgeving acuut onze hulp inroept.

De toekomst

Volgend jaar, in 2016, moet het weer met een pak financiering minder. De gemeenten willen uiteraard dat we de noodzakelijke psychiatrische zorg aan kinderen blijven leveren. Maar het moet wel 10-20% minder kosten. Soms word ik hierdoor ook moedeloos.

Want…

Terwijl de ene ambtenaar ons besparingen aankondigt, ontvangen we van diens betrokken collega (uit een andere regio) mail. Je weet wel, over dat nog geen 10-jarig jongetje met zelfmoordgedachten, dat absoluut niet kan wachten.

Meer hulp bieden, complexere problemen aangemeld krijgen. Het moet steeds met minder en minder.

Om die reden ben ik verheugd dat de GGZ-sector samen met de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten een brief stuurt aan de Tweede Kamer. Gezamenlijk uiten zij hun zorgen over de bezuinigingen, eenzijdig opgelegd door de rijksoverheid. Gedeeld zorgen over de beschikbaarheid van zorg voor gezinnen en kinderen, over het behoud van expertise, …

Niemand wil immers dat gezinnen in nood verstoken blijven van hulp, dat er mails verstuurd moeten worden omdat een kind in crisis verkeert. Voor deze kinderen moet zorg gewoon beschikbaar zijn.

Brief aan de Tweede Kamer >

Robert Vermeiren Over Robert Vermeiren

hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie LUMC | 5 (stief)kinderen & een fantastische vrouw | hoogleraar forensische jeugdpsychiatrie VUMC | liefhebber van (echte) chocolade en verse broodjes op zondag | directeur Patiëntenzorg van Curium-LUMC | Oranje of de Rode Duivels?

Reacties

  1. Vakspecialisten worden op straat gezet en de 1e lijnorganisatie verzuipt. Schrijnende situatie voor iedereen. Het gaat ten koste van het kind en werkt crisis in de hand. Een heel systeem raakt ontwricht .

  2. Richard van Dyck zegt:

    Wordt het niet tijd om, net als de huisartsen, ruimere publiciteit te zoeken en luider te protesteren? Nadeel is natuurlijk dat de huisartsen maar met 5 grote verzekeraars te maken hadden, terwijl de kinderpsychiatrie met alle Nederlandse gemeenten moet onderhandelen. Zou de Vereniging Nederlandse Gemeenten een gesprekspartner kunnen zijn?

  3. De jeugdzorg kent soortgelijke problemen. De basisteams zouden de lichtere hulpvragen voor hun rekening gaan nemen, terwijl de 2e lijnsorganisaties zich in transformatie zich meer richten op de crisis, multiproblem kinderen en multiproblem gezinnen. Door de basiszorg goed in te regelen, zouden de aantallen dalen en de 2e lijnsorganisaties dus kleiner kunnen worden. De transitie bracht voor dit jaar en volgend jaar alvast een korting van 15,4 en 4,6 %, maar feitelijk door niet indexeren van loonstijging e.d oplopend tot 25 %. Maar de aantallen complexe zorgvragen en crisisincidenten nemen dit jaar niet af maar toe….en fors. En jeugdzorg is geen koekjesfabriek, waar je de lopende band iets harder kan laten draaien. Hulp aan kinderen of gezinnen in nood kost tijd, niet iets wat je aan de keukentafel kan regelen.

  4. Wytske IJntema zegt:

    De combinatie van complexere zorg voor minder geld organiseren is een vreemde! Ik zie in het ambulante veld deze verschuiving ook en wil toevoegen dat als de gezinnen bij ons komen het voorveld daar ook al hulp heeft geboden. Ik mis een goede triage waarbij gezinnen niet nodeloos veel hulpverleners zien voor ze de juiste zorg krijgen. Dat zou pas echt besparend werken.

  5. Ik denk dat de zorg niet complexer is geworden! Wel inzichtelijk voor de maatschappij (ambtenaren) wat t kost!
    Wat is erger n kind van 10 met doodswensen of een vader met doodswensen die de verantwoordelijkheid heeft voor zijn kinderen? Hulp/zorg kost geld! Wie bepaalt de prioriteit, wie beslist?! Rechten en plichten!?

  6. Eerder hulp inschakelen, bv. vaktherapie kan helpen om niet tot een crisissituatie te komen.

  7. anne-miek wijnbergen anne-miek wijnbergen zegt:

    Goed inititiatief! Succes!! Het systeem werkt zo niet.