Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Mensen hebben dit in de basis nodig

Het is allemaal begonnen in een hele warme zomer, een paar jaar geleden. Het was zo warm dat de jongeren en ik niet in de zaal konden werken. Ik ben toen begonnen met het geven van aandachtsoefeningen. Ik was er zelf wat mee bezig vanuit mijn eigen interesse. We deden ademhalingsmeditaties, bodyscans onder de bomen in de schaduw. Na een paar weken moest ik natuurlijk verslagen schrijven voor de behandelplanbesprekingen. Toen kreeg ik het wat benauwd, want hadden we wel aan de doelen gewerkt?
Mindfulness

Ik vroeg het de jongeren. Eén van de meiden noemde dat ze merkte dat ze veel minder bang was om dingen buitenshuis te doen. Een ander zei dat hij zich veel rustiger voelde. Zo gaven alle jongeren voorbeelden van wat de aandachtsoefeningen hen hadden opgeleverd.

Enthousiasme

Daar begon mijn interesse om met mindfulness te werken in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Anno 2015 zijn we heel wat verder: in het werkveld is er veel belangstelling. Mijn collega’s zijn enthousiast en melden vaak kinderen, jongeren en hun ouders aan voor de mindfulness-trainingen. Inmiddels ben ik zelf opgeleid bij UvA Minds (prof. Susan Bögels) en dat blijkt deuren te openen. Met UvA Minds werk ik nauw samen in het onderzoek naar mindfulness bij ASS. En de eerste publicaties liggen er.

Niet afgaan als een raketje

Wat is er nou zo bijzonder aan deze training? Voor mij gaat het om iets wat in de basis nodig is voor mensen: weten waar je aandacht is; doorhebben hoe het met je gaat. Ik leg vaak uit dat als je merkt dat je bijvoorbeeld boos of gespannen aan het worden bent, je dan nog een keuze hebt. Een jongere met ASS zei: “Eerder dacht ik na over hoe ik me voelde en nu voel ik het aan mijn lichaam.” Als je niet doorhebt dat je boos bent dan ga je af als een raketje, zo leg ik uit aan de kinderen. We trainen de aandachtspier, zodat je het merkt wanneer je bent afgeleid. Kinderen vinden het vaak fijn om de oefeningen te doen, omdat ze merken dat ze er rustiger van worden.

Mindfulness bij ASS

Specifiek voor kinderen en jongeren met ASS is er een training bij UvA Minds ontwikkeld (waar ik aan mee mocht werken). We bieden structuur door het programma klaar te leggen, zitten altijd op dezelfde plek, praten minder en doen meer, er is een extra sessie over omgaan met veranderingen. Het is een actieve training met veel oefeningen en spelletjes. Aan het begin van de training oefenen we vooral veel op rustige momenten en de tweede helft van de training beginnen de deelnemers met toepassen: thuis, op school en bij vrienden. Dan hoor je een meisje vertellen dat het haar lukte om rustig te blijven toen ze dacht dat vriendinnen over haar roddelden op het plein. Toen ze merkte dat ze boos werd had ze even op haar adem gelet (adempauze-oefening). Later had ze het nagevraagd en gezegd dat ze dit niet leuk vond. De kinderen mogen ook hun ouders herinneren aan de adempauze-oefening. Want ze hebben het vaak best door als hun ouders gestrest zijn.

Mild zijn voor jezelf

De trainingen geven we in parallelle groepen voor kinderen/jongeren en hun ouders, zij volgen ‘Mindful Parenting’: mindfulness toepassen op je ouderschap. Wat een processen ontstaan daar met de ouders! Ouders merken vaak dat hun aandacht zo bij de zorg voor de kinderen is dat er bijna geen aandacht is voor zichzelf. Mindful Parenting geeft concrete oefeningen om weer voor jezelf te gaan zorgen als ouder. Sommige ouders doen trouw de oefeningen uit de training. Andere ouders nemen tijd om dagelijks een wandeling te maken of hun kopje koffie met aandacht te drinken. En wat levert dat op? Ruimte in je hoofd, doorhebben wanneer je spanning oploopt in het contact met je kind en iets kunnen doen om te antwoorden op het gedrag. Dit in tegenstelling tot het automatisch reageren vanuit: “Daar gaan we weer…”. Mild zijn voor jezelf als ouder als je minder prettig gereageerd hebt op je kind. Je bent toch ook maar een mens.

Voldoening

Het is niet alleen maar een ontspanningstraining, in de eerste les gaan we rechtstreeks naar de stressvolle opvoedingsmomenten toe. Hoe merk je dat aan je lichaam, wat denk je en welke emotie is erbij? Er wordt ook veel gelachen in de training. Bijvoorbeeld toen een moeder vertelde dat ze haar mindfulness-oefeningen op de wc doet: “Want dat is de enige plek in huis waar ik rust heb!”

Zo is mindfulness een deel van mijn leven en van mijn werk geworden. Het geeft me een fijn gevoel als ik van het werk naar huis fiets; dat ik echt iets kan toevoegen aan hoe het thuis met de gezinnen gaat.

Publicaties: MYmind: Mindfulness training for Youngsters with autism spectrum disorders and their parents http://aut.sagepub.com/content/early/2014/10/25/1362361314553279.abstract

Deze zomer ook in het Wetenschappelijk Tijdschrift voor Autisme: MYmind: Mindfulness training voor jongeren met ASS en hun ouders. Op de site van het WTA vindt u een korte samenvatting van het artikel.

About René Blom

psychomotorisch therapeut en mindfulness trainer ouder en kind |
mindful parenting | indiemusic | mindfulness voor kinderen | yoga | psychomotorische therapie | vader die met zijn zoon leert drummen

Reageren