Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Wat kost een kind met ernstige psychische problemen?

Wat kosten alleenstaande minderjarige asielzoekers? Wat kost een gevangene? Wat kost mijn dikke buurman? Wat kost een hooligan? De Rekenkamer, een favoriet televisieprogramma van mij, heeft het allemaal al eens voorgerekend. Aan de vraag ‘Wat kost een kind met ernstige psychische problemen?’ heeft De Rekenkamer zich nog niet gewaagd. Misschien moet ik dit maar eens als kijkersvraag insturen.

Kosteneffectiviteit

jongen-spaarpotSympathiek klinkt het niet: ‘wat kost een psychisch gestoord kind?’ Toch is het geen onterechte vraag. De zorgkosten stijgen door de toegenomen levensverwachting en vergrijzing naar circa 20 tot 30% van de overheidsbestedingen in 2040. Doordat we langer leven gebruiken we meer zorg en dankzij innovatie is dit betere, maar ook duurdere zorg. Het maken van goede inhoudelijke en kosteneffectieve keuzes is cruciaal, zeker in tijden van schaarste. ‘Kosteneffectief’ betekent dat de verhouding tussen de kosten en de baten van een behandeling gunstig is. De kosten bestaan primair uit uitgaven die gedaan worden binnen de geestelijke gezondheidszorg, bijvoorbeeld omdat een kind medicijnen en ouders psycho-educatie nodig hebben. De baten zijn echter moeilijker vast te stellen. Hoeveel kosten bespaar je door (tijdig) hulp te verlenen? Gezien de grote impact van veel psychische stoornissen op kinderen en hun ouders is het waarschijnlijk dat vroegtijdige behandeling secundaire sociale, psychologische én maatschappelijke kosten van de stoornis beperken. Maar hoe groot is die kostenbeperking precies?

Lucratieve geestelijke gezondheidszorg

Er zijn inmiddels enkele systematische onderzoeken gepubliceerd, die de baten van het tijdig behandelen van psychische stoornissen kwantificeren. Zo blijkt uit het toonaangevende rapport van het Centre for Mental Health, dat de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren zeer veel ‘value for money’ oplevert. Enkele opvallende gerapporteerde kosten-batenverhoudingen voor bewezen effectieve behandelingen zijn:

  • £1: £22 voor agressie regulatie training (ART) bij groepen kinderen met een antisociale gedragsstoornis (CD)
  • £1: £31 voor cognitieve gedragstherapie voor groepen kinderen met aan angststoornis
  • £1: £32 voor cognitieve gedragstherapie voor groepen jongeren met een depressie

Daarnaast rapporteert het Centre for Mental Health ook minder lucratieve, maar nog altijd gunstige kosten-batenverhoudingen (in de orde van grootte van £1: £2 en £1: £3) voor individuele therapieën en oudertrainingen. Deze getallen laten zien dat behandeling niet alleen goed is voor de geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren, maar dat ook iedere in deze behandelingen geïnvesteerde pond zich rúimschoots terugbetaalt! Een logische conclusie is dat het uitblijven van behandeling een hoge prijs heeft. Niet alleen schaadt het het welzijn van kinderen, jongeren en hun ouders, het schaadt ook de gehele maatschappij in financiële zin.

Het uitblijven van behandeling heeft een hoge prijs.

Geestelijke gezondheidszorg in Europa

De financiële lasten door psychische problemen in Europa worden geschat op €461 miljard per jaar. Dat is circa 10 tot 30 % van de totale ziektekosten, terwijl wetenschappelijk onderzoek naar geestelijke gezondheid slechts 6% van de subsidies in Europa weet te vergaren. Nu helder is dat vroegtijdige behandeling van psychische problemen veel kosten kan besparen (bijvoorbeeld doordat mensen beter in staat zijn een opleiding af te ronden en werk te vinden en behouden) gaan er binnen het Europees parlement en de Europese Commissie ook stemmen op om meer subsidie toe te kennen aan onderzoek naar effectieve interventies voor de geestelijke gezondheidszorg. Het ROAMER-consortium (ROAdmap for MEntal health and Well-being Research in Europe) doet hiertoe een zestal aanbevelingen, variërend van het stimuleren van onderzoek naar ziektepreventie en het doorontwikkelen van Europese samenwerking, tot aan het bestrijden van stigma. Gelukkig kan Nederland niet achterblijven bij deze Europese ambities en zullen we hierin internationaal optrekken. Hoe meer bewezen effectieve behandelingen we ontwikkelen en toepassen, hoe lucratiever de geestelijke gezondheid wordt!

Jolanda van der Meer Over Jolanda van der Meer

senior beleidsmedewerker transitie en transformatie jeugd-ggz | neuropsycholoog | gepromoveerd op onderzoek naar ADHD en ASS | reislustig & werklustig | geniet van discussiëren, dansen en lezen | wars van (maatschappelijke) onverschilligheid

Trackbacks

  1. […] de Kennis-Blogs van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugd Psychiatrie. In de kennisblog van Jolanda van der Meer zijn […]

Reageren