Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Het nut van de nooduitgang

De overheid bindt de strijd aan met medicalisering. Demedicalisering is een hoofddoel van de stelselwijziging. We denken te snel in medische termen over het ‘normaal menselijk bestaan’ en gaan te makkelijk met onze kinderen naar de specialist. Sommige professionals zijn het met de overheid eens. Is er sprake van een inflatie van psychische diagnoses en medicalisering van normaal gedrag? En zo ja, hoe lossen we dat op?

post-nooduitgang-1Beschouwen we alles in toenemende mate in het licht van gezondheid en ziekte? Professor Dehue beschrijft in haar boek ‘Betere mensen’ de maatschappelijke wending richting een leefstijlpolitiek die afwijkingen van de norm als een individuele verantwoordelijkheid ziet. Als je ziek wordt, dan is dat je eigen fout. En aan jou om zoveel mogelijk op eigen kracht weer te normaliseren. Het adagium luidt: ‘Succes is een keuze!’ Als je faalt, dan heb je dus niet gekozen voor succes en kun je de mislukking op je eigen conto schrijven. Om niet als een mislukking te boek te staan is het verkrijgen van een diagnose nog de enige ‘nooduitgang’, zo stelt Dehue.

Kiezen voor een gelukkig leven

‘Ren jezelf gelukkig’ staat op de cover van de women’s health. Dus als ik niet gelukkig ben, dan moet ik mijn sportregime nog eens kritisch bekijken? Het streven naar een optimaal mens is verweven in veel onderdelen van onze samenleving. Een voorbeeld: bol.com biedt maar liefst 514 dieetboeken aan. Deze boeken beloven voorspoed voor iedereen die ‘slim eet’. Door slim te eten zou je jezelf energieker, slanker en creatiever maken, je libido en geluksgevoel verhogen, en je verouderingsproces vertragen. Dus als ik niet gelukkig ben, dan eet ik niet slim genoeg? Gezond en gelukkig zijn, het lijkt haalbaar voor iedereen die het maar graag genoeg wil. Zo eenvoudig is de sociale werkelijkheid niet, schrijft ook Rob Wijnberg in de Correspondent. Je genen, je medische geschiedenis, je lichaamsbouw, je opvoeding, je inkomen, je positie op de sociale ladder, je liefdesleven, de plek waar je woont, de sociale kringen waarin je je begeeft, het soort werk dat je doet, de hobby’s die je hebt, et cetera: al deze complexe factoren spelen een rol in wat je zou kunnen scharen onder ‘gezondheid’.

We stranden en masse

Uit rapportages van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat rond 2020 depressie de belangrijkste oorzaak is van gezondheidsverlies. Epidemiologische studies wijzen uit dat aantal gezonde levensjaren dat een populatie verliest aan depressie de hoeveelheid gezondheipost-nooduitgang-2dsverlies door diabetes, alle vormen van kanker en hartfalen overstijgt. Als het voor iedereen haalbaar is om gezond en gelukkig te zijn, waardoor stranden we dan en masse? Doordat we niet allemaal kunnen meekomen in onze samenleving. De maatschappij is gecompliceerd en de eisen aan het individu zijn torenhoog, want: ‘Succes dwing je af!’ Nu de maatschappij zo is ingericht dat je het jezelf niet te gemakkelijk mag maken, wie durft er dan nog het eigen netwerk aan te spreken? Overheidsbeleid dat opdraagt tot meer eigen kracht, lost een gebrek aan kracht nog niet op.

Marktwaarde van de kinderen

Dat is de maatschappij die moet demedicaliseren. De maatschappij waarin kinderen met gedragsproblemen meer op eigen kracht en minder met professionele hulp zichzelf staande moeten houden. We kunnen daar naartoe werken. Demedicalisering vereist bovenal een breder ‘gezond’ kader. Kinderen met psychische stoornissen moeten meer ruimte krijgen om gewoon kind te zijn, te spelen, te leren, ‘erbij te horen’. Bij vrienden, in de buurt, op school, op clubs, en in bijbaantjes. Kinderen moeten kunnen meedoen – met psychische stoornis en al. We zullen milde gedragsproblemen moeten beschouwen als een menselijke neiging waar ruimte voor is in de samenleving. Alleen dán is een diagnose niet langer nodig. Ik schat in dat deze kinderen en hun ouders wel willen demedicaliseren; zij willen wel van de hulp en diagnose af áls ze op meer ruimte en begrip kunnen rekenen. Maar dan nog: niet alle kinderen zullen kunnen meedraaien. In sommige kinderen zullen we meer investeren dan we eruit zullen halen. Onvermijdelijk. Niet alle kinderen zijn rendabel te maken, maar een humane maatschappij ontfermt zich over hen. Voor hen is de ‘nooduitgang’ noodzakelijk.

Jolanda van der Meer Over Jolanda van der Meer

senior beleidsmedewerker transitie en transformatie jeugd-ggz | neuropsycholoog | gepromoveerd op onderzoek naar ADHD en ASS | reislustig & werklustig | geniet van discussiëren, dansen en lezen | wars van (maatschappelijke) onverschilligheid

Reacties

  1. Avatar Vrouw van in de veertig zegt

    Ik heb een zoon met ooit de diagnose ASS en bij momenten zeer druk gedrag. Ik ben van mezelf uit rustig en heb geen neiging om zeer fanatiek op te gaan in hobby’s. Toch heb ik op gegeven moment een stadium gehad waarin ik zo’n beetje alle symptomen van onze zoon zelf had. En wel in die mate, dat ik maar een uur per dag mensen om me heen kon hebben, geen enkele rem meer had op mijn gedrag en ook nog heel bijzondere gewaarwordingen had als ik mijn inmiddels ver uit de hand gelopen hobby uitoefende. Op gegeven moment waren mijn symptomen heftiger dan die van onze zoon, en het nam almaar toe. Dat kwam door een vitamine B12 tekort door jarenlang verkeerd eetpatroon. Het leven was niet te harden, echter, als ik heel, heel veel rust nam en me bij een opkomende ongecontroleerde explosie terugtrok, merkten anderen er niets van. Behalve dan druk gedrag en opmerkingen die niet kunnen. Die we moeten accepteren van kinderen. Nu, als volwassene schaam je je dood! Ik wilde het voor me houden, maar de rem was weg! Ik beet mijn tong bijna af om nog een beetje zelfcontrole over te houden. Intussen kon ik helemaal niet meer onder de mensen komen. Voortdurend kreeg ik namelijk te horen dat ik dingen deed en zei die ongepast waren, Ik vond dat ook, maar kon niet zwijgen. Ik had echt geen enkele controle meer over mijn gedrag.Wat me op de been hield was dat ik waarschijnlijk een stoornis had, en ik bezocht een psycholoog om aan mezelf te werken en mezelf te verbeteren. Anders was ik mezelf gaan haten om het storende gedrag.
    Met een serie injecties van de huisarts en een verbeterd eetpatroon met supplement vitamine B12 verdwenen al mijn problemen in weken tijd als sneeuw voor de zon, en was ik weer zeer gemiddeld te noemen. En twintig keer rustiger dan tijdens het vitaminegebrek. Mijn heftige gewaarwordingen als ik met mijn hobby bezig was – zo heftig dat het leek op beschrijvingen van mensen hoe ze zich voelen na gebruik van bepaalde drugs – waren helemaal weg. Ik vind het persoonlijk zeer, zeer pijnlijk als mevrouw Dehue denkt dat ik het woord ‘stoornis’ in de mond zou willen nemen om mijn ‘gebrek aan succes’ te maskeren – het kostte me zo verschrikkelijk veel energie om te voorkomen dat anderen last van me hadden, dat ik nog maar weinig kon, en prikkels van mensen deden me een soort van pijn. Lijden aan ‘anders werkende hersenen’ bestaat! Een deskundige die met jongeren met ASS werkte, zei ooit tegen me: ‘De grootste beperking is dat niemand het merkt, het kost een verschrikkelijke inspanning om de symptomen te verhullen’. Dat gold in elk geval voor mij. Hoe het voor mijn zoon is, mag hij voor zichzelf bepalen.
    Als ik kind was geweest, had het me vast ook getroost dat ik een probleem had dat niet veroorzaakt wordt door gebrek aan wilskracht. Dat bepaalde dingen voor mij door bepaalde oorzaak moeilijker zijn dan voor anderen.
    Ik ben nu weer de hele week onder de mensen en doe heel veel vrijwilligerswerk, zonder last te hebben van in dit stukje genoemde symptomen. Uiteraard denk ik niet anderen met problemen vitaminegebrek hebben, ik zeg alleen, het komt blijkbaar voor. Bij mij tenminste.
    Overigens mijn zoon kreeg de diagnose al jaren voordat ik ontremd gedrag begon te vertonen. Hij is er nu goed aan, dus ik heb een en ander in mijn zwakke momenten misschien kunnen compenseren zonder hem al te veel te schaden.
    Voor informatie kan men terecht op de site van de Stichting B12-tekort.

  2. Mooi geschreven!

    Aansluitend aan je blog vind je het misschien leuk om mijn blogpost te lezen die ik heb geschreven naar aanleiding van de lezing van Trudy Dehue tijdens het laatste boerhaave congres. Leuk trouwens om daar elkaar in real life te ontmoeten 😉

    http://een-kijkje-achter-de-voordeur.nl/2015/03/08/normaliseren/

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten