Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

#Jeugd-GGZ, #Eigenbijdrage, #Opgedragen aan de 1.500 kinderen bij wie het allemaal tussen de oren zit

Op 19 december 2014 heeft de Tweede Kamer besloten dat per 1 januari 2015 de jeugd-ggz een eigen bijdrage kent. Dit betekent dat kinderen met een psychiatrische stoornis vanaf komend jaar een eigen bijdrage moeten betalen voor klinische zorg. Op jaarbasis zijn er landelijk ongeveer 1.500 kinderen en jongeren die genoodzaakt zijn om klinisch en/of deeltijdklinisch behandeld te worden. Een uiterst ingrijpende gebeurtenis voor kinderen en het gezin waarin ze opgroeien.

Via u voorzitter, geachte leden van de Tweede Kamer,

Ondanks diverse brieven van vakgenoten en vakverenigingen die u schreven dat een eigen bijdrage voor (dag)klinische opname binnen de jeugd-ggz een stigmatiserend en discriminerend voorstel is, hoorde ik, onder de kerstboom, dat de wijziging toch doorgevoerd wordt. Mooi verpakt door te stellen dat dit niet geldt voor reeds lopende behandelingen en crisisplaatsingen. Een cadeautje. Mooi van buiten, rot van binnen. Na de zoveelste brandbrief uit ‘onze hoek’, sinds de intentie van de nieuwe Jeugdwet is uitgesproken, zult u toch ook wel enigszins grinniken met elkaar tijdens de vrijdagmiddagborrel op het Binnenhof. Daar heb je ze weer. De collectief agerende kinder- en jeugdpsychiatrie. Als een kat in het nauw proberen ze de belangen te behartigen van psychiatrische patiëntjes; idealisten. Proost.

Voorzitter, 2014 was verre van een optimaal jaar voor de kinder- en jeugdpsychiatrie. Als een toeschouwer achter een one-way-screen keek ik toe hoe bepaald werd dat de kinderpsychiatrische zorg zou veranderen. Met als een van de dieptepunten een forse eigen bijdrage voor de 1.500 kinderen en jongen die jaarlijks intramuraal behandeld moeten worden. Vanaf 1 januari 2015 moeten zij een verplichte eigen bijdrage tot maximaal 1.500 euro op jaarbasis betalen! Geen probleem voor de ouders van Daan, zou je zeggen. Zij als lerares en hij als accountmanager kunnen dat best ophoesten, toch? Realiseert u zich dat Daan ook broertjes en zusjes heeft die vaak ook belast zijn met psychiatrische problematiek? Voor gezinnen met lage inkomens, in de WW, ziektewet of schuldsanering is deze verplichte eigen bijdrage voor de psychiatrische patiëntjes een probleem, maar tegelijkertijd ook weer niet; legt mijn -eenzijdige- Twitter-vriend dhr. Van Rijn uit in reactie op vragen van mw. Ypma. Behoorlijk ingewikkeld om deze antwoorden goed te begrijpen, voorzitter; onderhoudseis, crisis-DBC, hardheidsclausule, buiteninvorderingstelling. Maar goed voorzitter, hoe daar aanspraak op te maken; daar komen ouders vast wel uit, al dan niet met hulp van de wijkcoach tijdens de buurtbarbecue. Proost.

To the point. Ik schrijf deze blogpost eigenlijk om u mijn medewerking te beloven en ouders goed te informeren over deze wijziging. Ik wacht nog wel even op de eerste uitwerking hiervan door hogere hand, maar zal me hier daarna met volledige toewijding op storten. Het stelde me voor nu al voldoende gerust dat er -nog- geen eigen bijdrage gevraagd wordt voor poliklinische behandeling en crisisopnames. Want: waar, wanneer en hoe in een psychose time je bij je patiëntje het bespreken van een eigen bijdrage van om en nabij een maandloon. Huilende, radeloze en getraumatiseerde ouders in de kamer, daarnaast een jongen van vijftien met een eerste psychose die overal beestjes ziet kruipen die jij en ik niet zien. En dan even wachten…nog even wachten…’Oh ja, voordat de ambulance zo arriveert, er geldt voor deze opname een eigen bijdrage van een nog onbekend bedrag tot maximaal 1.500 euro. Ja, ik snap dat dit een flinke belasting is, maar niet opnemen betekent nog heel lang groene en rode beestjes zien wandelen over de muur, dus…’. Voorzitter, maandelijks een paar van deze gesprekken zou het werk wel extra spannend maken. Proost.

L

Waarom nu deze maatregel, voorzitter? Ik hoef u natuurlijk niet uit te leggen dat een klinische opname een dure hobby wordt voor ouders van psychiatrische patiëntjes. Een aantal keer per week reizen naar de kliniek voor besprekingen, vrij regelen van werk en daardoor minder inkomsten en baangarantie, zelf hulp zoeken vanwege depressieve klachten gerelateerd aan de opvoedingsbelasting, broertjes en zusjes een paar keer vaker per week naar de kinderopvang. Kortom, een hoop ouders kunnen dit financieel simpelweg niet ophoesten. Via u voorzitter, laat u dus ook niet lekker maken door de belofte van de staatsecretaris dat een opname ouders geld oplevert, want voorzitter, dat is lariekoek. Een opname kost ouders ook nu al honderden euro’s per maand en als dhr. Van Rijn dus suggereert dat een klinische opname ouders geld bespaart, dan zou ik dit graag onderbouwd zien door middel van onderzoek. Dus voorzitter, als ouders de behandeling van hun kind niet kunnen betalen, betekent dit dus ook dat ouders niet kunnen instemmen met het weloverwogen behandeladvies. Naast dat er dan sprake is van schending van de kinderrechten, ontstaat er dan tevens een interessante situatie, voorzitter.

Want wat gebeurt er dan? Voorzitter, graag zou ik u een viertal scenario’s’ schetsen.

Scenario 1) In het gunstigste geval bleek het weloverwogen behandeladvies voor klinische opname toch niet nodig en stabiliseren de psychiatrische klachten zich op tijd door intensievere poliklinische behandeling. Goedkopere zorg? Ik betwijfel het. Oplopende wachtlijsten? Dat denk ik wel. Maar goed, er is waarschijnlijk niet 1 ouder die graag zijn of haar kind in een kliniek ziet. Ook behandelaren doen dit liever niet. Een enigszins gunstige uitkomst dus.

Scenario 2) De draagkracht-draaglast binnen het gezin raakt dermate uit balans dat er een onveilige leef- en opvoedingssituatie ontstaat. Er kan nu aanspraak gemaakt worden op een vrijwillige of gedwongen crisisopname, waarvoor geen eigen bijdrage geldt. #ProbleemEigenbijdrageOpgelost. Realiseert u zich wel dat de crisisbedden snel vol raken en de psychiatrie dan, bijvoorbeeld, in toenemende mate een beroep zal doen op de leef- en behandelgroepen binnen de jeugdzorg?

Scenario 3) Laten we er niet omheen draaien voorzitter. De volgende stap is natuurlijk een eigen bijdrage voor poliklinische behandeling en crisisbehandeling. Of erger nog, een ‘eigen risicomarge’. Als de somatische zorg wel vergoed wordt en blijft, kunnen we dan de psychiatrische zorg in een nieuw -somatisch- jasje steken? Net als vroeger, alle opgedane kennis overboord. Hoofdbonkklinieken voor kinderen met autisme? De brandwonden- en blauweplekkenkliniek voor de impulsieve ADHD’ers? Klinieken voor chronisch SEH bij zichzelf beschadigende jongeren met persoonlijkheidsstoornissen? #ProbleemEigenbijdrageOpgelost, #GegarandeerdSomatischeZorg.

Scenario 4) In 2014 is het niet gelukt. Maar in 2015 heb ik goede hoop dat ik het winnende lot uit de eindejaarsloterij heb en spreek ik bij dezen af, in het kader van de participatiesamenleving, dat ik klinische en deeltijdklinische zorg garandeer in 2016 voor alle psychiatrische patiëntjes. Kosten: naar schatting 1,5 miljoen. Voor mij in dat geval een fluitje van een cent, maar voor vele ouders en behandelaren waarschijnlijk van grote betekenis.

Via u voorzitter, het glas is wat mij betreft zowel halfvol als halfleeg, desalniettemin een spetterend 2015 gewenst. Proost.

Rik Knipschild Over Rik Knipschild

psychotraumatoloog en gz-psycholoog i.o. @ Karakter kinder- en jeugdpsychiatrie | houdt van kilometers maken met zijn Zwitserse witte herder | wetenschappelijk onderzoeker om een steentje bij te dragen en tegemoet te komen aan zijn nieuwsgierigheidsdrang | stiekeme liefde voor The Simpsons | serie-, game-, en whiskeyliefhebber | zoekt zijn weg in de toenemende standaardisering van het klinische werkveld

Reacties

  1. #Jeugdggz #eigenbijdrage, opgedragen aan de 1.500 kinderen bij wie het allemaal tussen de oren zit @r_knipschild http://t.co/kTSsDL3385

  2. Avatar Jeroen Gerrits zegt

    Ha Rik, heel goed geschreven, cynisch vanuit betrokkenheid en recht voor zijn raap helder neem je het op voor alle kinderen die de dupe worden van dit soort onmenselijk en kindbedreigend uitpakkende ambtelijke/politieke regelingen. Ik deel je veronwtwaardiging volledig en hoop dat dit serieus wordt opgepakt.
    Jeroen Gerrits gz psycholoog Intermetzo Gelderland.

  3. Avatar Heleen vd. Giessen zegt

    Dank, Rik, voor dit artikel. Zelf met een kind al 2 1/2 jaar in de jeugd GGZ ben ik ondertussen “gepokkeld en gemazzeld”. Idd ik zeg ook ondertussen, geef mij het geld en ik zet een eigen kliniek op, waar behandeld wordt ipv alleen een pilletje. Kunnen we onze krachten bundelen?? Ook heeft men vanuit de politiek geen idee wat voor belasting het voor jou als ouder is. Wat betreft kosten: we hebben onlangs instantie nr. 25 op onze lijst bijgeschreven. Wat kost dit?
    Ik maak ook altijd een vergelijking met een vriendin van mij met borstkanker. Voor haar wordt alles gedaan ter genezing. Terecht, hoor! Ik merk dit alleen niet bij mijn kind. Ik heb haar ook niet gehoord over een eigen bijdrage. Mochten wij een eigen bijdrage moeten betalen, dan start ik een procedure ivm discriminatie. Wordt vervolgd!

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten