Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Hou eens op met autist Einstein!

Einstein was een autist, Steve Jobs ook en Bill Gates is ook een autist. Dat weten we nu ook wel. Ze hebben veel bereikt. Een voorbeeld voor autisten met een goede intelligentie, want autisten zijn goed in vakken als wiskunde, natuurkunde en scheikunde. Voor techniek, informatica en archelogie zijn ze ook in de wieg gelegd. Zit in hun genen. 

Het meisje op de foto is niet de schrijver van deze post.

Is hun natuur. En als ze een van deze vakken niet leuk vinden of als ze het talent daarvoor niet bezitten, kunnen ze misschien iets doen in de muziek of kunsten of talen. Enige tijd geleden ben ik gestopt met mijn tweede studie (pedagogiek) en heb ik mee laten testen bij Spectrum Brabant. Ik merkte dat de docenten op het hbo heel erg wisselend over mij en mijn talenten dachten. Waarom koos ik eigenlijk voor een sociale opleiding? Kon ik dat wel? Waarom koos ik niet voor een autistenberoep zoals informatica? Labratoriumschool?

Ik vraag toch om problemen als ik fysiotherapie, dramatherapie of Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH) wil studeren? Kan ik me wel goed inleven?

En dan moet ik me verdedigen: ‘Beste meneer/mevrouw, ik heb op de havo geen eens wiskunde gehad. In computers ligt mijn interesse niet. Ik bel soms een kennis op of hij mijn laptop wil nakijken. Laatst bleken er wel 40 virussen en spyware op te zitten! Daarbij, ik heb een studiekeuzetest gedaan bij Spectrum Brabant en mijn profiel is Artistiek Sociaal en Intellectueel. Ja, ik ben een ASI. En deze opleiding hebben ze me geadviseerd.’

En dan krijg ik als reactie een riedeltje als: ‘Ja, dat begrijp ik mevrouw maar u moet weten, mensen met een autistische stoornis, die zijn veelal niet sociaal… kunnen niet samenwerken, we hebben wisselende ervaringen met mensen zoals jij. Sommigen halen het en sommige niet.’

Ook in je omgeving kan je vaak rekenen op onbegrip. Waarom ga ik niet in een kantoor zitten? Waarom ga ik geen taal ga studeren? Dat kan je toch veel makkelijker aan? Weet u trouwens waarom Einstein zo goed is geweest in zijn vak? Omdat hij iets deed waarin hij INTERESSE in had. En een kantoorleven INTERESSEERT me niet. Dat zit diep, net zoals je seksuele geaardheid. Net zoals ik onmogelijk ooit verliefd kan worden op een vrouw is het ook onmogelijk dat ik vrijwillig iets ga doen met natuurkunde, wiskunde of informatica of me helemaal ga verdiepen in één taal.

Miscommunicatie?

Een ander voorbeeld. Ik was bij de opleiding ergotherapie voor een matchdag of zoals ze het zelf zeggen: studiekeuzetestdag. We werden verdeeld in kleine groepjes, het was de ochtend na de wedstrijd Spanje tegen Oranje. Iedereen was brak (ik ook ben nog in het café geweest) maar ik zette mijn beste beentje voor en deed enthousiast mee. Ik vroeg veel, vulde dingen ook veel aan. Ja, ik moet toch weten of ik match? Maar de docent waar ik bij zat, was ook de mevrouw voor functiebeperkingen waar ik later die dag een gesprek mee had.

Ze vond dat ik erg met mezelf bezig was en dat kon niet bij ergotherapie. En dat had allemaal te maken met autisme vond zij. Ik ging me verdedigen: ‘Ik moet toch actief mee kunnen doen om te weten of ik dit echt leuk vind?’ Ze zei dat ik met die houding ook niet samen kon werken en vroeg wat ik er dan van vond en stelde dat zij zich zorgen ging maken dan en dat zij eerlijk was en of ik geen andere plannen had. Toen ik vertelde dat ik me had aangemeld bij dramatherapie zei ze dat dat natuurlijk veel en veel beter bij me paste ‘want daar zitten best wel veel excentrieke mensen’.

Ergotherapie leek me uiteindelijk toch ook stom, telkens tegen mensen zeggen dat ze iets verkeerd doen en dat je niet iets kan doen op een speelse manier.

Ik heb die mevrouw bedankt en ben naar huis gegaan.

Voor je het weet heb jij je hulp te danken aan een autist

Het stereotiepe denken over opleidingen die geschikt zouden zijn voor mensen met ASS komt heel veel voor. Ze kunnen niet verpleegkundige worden of arts, maatschappelijk werker of docent. Nee, we willen de mensen met autisme het liefst in het lab zien of wiskundige problemen zien oplossen. Rare wereld, want waarom zitten er ook niet-autisten in de autisten sectoren? Die moeten dan toch allemaal in het sociale wereldje zitten omdat zij het zo goed kunnen?

Nee, men wil me liever als Einstein zien of Steve Jobs ook al weet ik niets van de relativiteitstheorie, programmeren en algebra (ik heb trouwens op de middelbare school van die benzeenringen-bloemetjes gemaakt, vond ik veel leuker). Niemand wil blijkbaar zien dat ik echt goed ben met mensen.

En ik ben er ook goed in! Alleen ook soms minder en een schooldag kost me energie en plannen en organiseren is bij mij echt belabberd. Maar hallo, ik heb elke stage met positief afgerond bij pedagogiek. Alleen gesprekstechniek heb ik drie keer niet gehaald. Ik zal echt mijn cliënt niet vermoorden of discrimineren. Een op een zonder al te veel prikkels lukt me alles en kan ik prima meeleven. En ik weet dat er mensen zijn met autisme in deze sociale sector, maar wanneer krijgen zij een stem? Waarom altijd de mensen die in de techniek zitten of in de computerwereld. Ik kan ze opnoemen, de vrouwen met autisme die verpleegkundige zijn of docent. Ik denk aan een stagebegeleider die ik had op een basisschool. Hij vond zichzelf ADHD’erig, zijn vrouw had wel iets van ASS, kwamen ze achter toen ze hun zoon gingen testen. Ze willen zich zelf niet testen want dat kan tegen hun gebruikt worden.

Ik zou graag willen zien dat er een cultuurverandering komt bij de psychologen en de pedagogen over wat iemand met autisme zou moeten doen en kunnen. Ik wil graag een sociale studie, maar ben vreselijk bang dat het me niet gaat lukken. Ik weet dat er iemand nu met ASS afstudeert als dramatherapeut. Dan kan ik dat ook toch?

Of moet ik toch veilig iets anders gaan doen? Zover dat nu lukt? Iets zonder te veel interactie. Iets waar ik misschien ongelukkig van word? Of zal ik een jaar gaan reizen en daarna een 21+-test doen voor de universiteit?

Dan val ik mensen niet meer lastig met mijn eigenaardigheden en kan ik net zo groot worden als autist Einstein. Niet dus.

Zoals Alex Henkelman schreef op 29 oktober in het Eindhovens Dagblad dat autisme geen enge ziekte is en overal werkzaam kunnen zijn, vind ik dat ik de kans moet krijgen om te studeren wat ik wil studeren. Zonder enige tegenwerking. Stel je voor: straks word je van je depressie afgeholpen door een levensgevaarlijke autist.

De naam van de blogger is bekend bij de redactie.

Reacties

  1. Ellen zegt:

    Heel herkenbaar. Elke keer als ik zeg dat ik kan acteren, evenementen opzetten en een diploma als assistent bakker heb, krijg ik te horen dat dat verassend is voor iemand met autisme. Vaak denken ze ook dat ik daarom telkens zo ziek word, waardoor ik een baan niet volhoud; omdat ik dingen van mezelf vraag doe ik niet kan.
    Zullen we mijn astma en chronische vermoeidheid voor het gemak even vergeten?

    Op een dag wilde een ArbeidsDeskundige van het UWV meedenken met me: “Je had autisme zei je he? Had je al aan ICT gedacht?” Argh! Een ArbeidsDeskundige van het UWV moeten uitleggen dat niet elke iedereen met autisme van ICT houdt, en dat iemand met autisme juist vaak sneller onderuit gaat als diegene iets dag in dag uit doet wat diegene niet leuk vindt.
    Waarom moet ik een ArbeidsDeskundige van het UWV dat uitleggen?

    Ik heb autisme en ik houd van acteren, evenementen opzetten/leiden en bakken. Deal with it.

  2. Marian zegt:

    Er is inmiddels onderzoek gedaan naar het empathisch vermogen bij ASS. Het letterlijk INleven is een specifieke ASS-stoornis, maar het empatisch MEEleven kan wel goed ontwikkeld zijn. In dat geval is het juist een bijzondere kracht van deze vrouwen en functioneren ze vaak juist extreem goed bij dit sociale gedeelte.
    Het is vooral ‘omdenken’, zowel qua functie-eisen als leerdoelen.

  3. lesley zegt:

    Mooi artikel. Ik ben zelf sober met autisme. Ik denk dat we eens moeten stoppen met dat hokjes denken. Doe wat jij leuk vind

  4. Marita zegt:

    Goed gezegd!Je vraagt wanneer er een cultuurverandering komt bij psychologen en pedagogen. Je vraagt wanneer mensen met autisme die in de sociale sector werken een stem krijgen. Ik denk dat er een cultuurverandering nodig is in de hele maatschappij. Maar waar te beginnen? Volgens mij met de mensen zoals jij, die van zichtzelf weten (of vermoeden) dat ze autisme hebben, intelligent genoeg zijn en durf genoeg hebben om er open over te zijn. Veel mensen met autisme en een normale intelligentie (en hun ongeving) leven met angst. Ze zijn bang voor stigmatisering, ‘het stempeltje’. Zeker als ze het goed doen in de maatschappij. Zolang zij zich verstoppen zal het niet duidelijk worden hoeveel mensen autisme hebben en hoe groot de diversiteit (in talenten en beroepen) is. Daardoor wordt het stereotiep denken, de tunnelvisie, in stand gehouden. Ik vergelijk het met het ‘uit de kast komen’ van homosexuelen. Alleen de heel moedigen of de heel wanhopigen durfden ooit hierover openheid te geven en zie hoe geacepteerd het is! Ze mogen zichzelf zijn. Inmiddels weten we hoe divers hun beroepskeuze is. Ze zijn niet allemaal kapper of mode-ontwerper. Volgens mij kent iedereen wel iemand die homosexueel is. Zo weet ik ook zeker dat iedereen wel iemand kent die autisme heeft, maar dat gewoon nog niet beseft. Ik roep daarom iedereen die weet dat hij autisme heeft op om daar open over te zijn. Gun jezelf dat, gun jezelf te mogen zijn wie je bent, en geef anderen de kans jou te accepteren zoals je bent. Zorg dat jouw stem gehoord wordt, dan open je de ogen van anderen, zal het aantal stemmen toenemen en de roep om erkenning luider klinken. Dit zal leiden tot meer kennis en meer begrip en daardoor een beter leven voor alle betrokkenen. In mijn omgeving zie ik veel mensen met autisme die het niet eens van zichzelf weten. Ze doen het heel goed in de maatschappij, ze hebben heel uiteenlopende beroepen. De (vaak grote) problemen die er zijn in de prive-sfeer worden op andere wijze verklaard, ook door psychologen, (ortho)pedagogen en psychiaters met gebrek aan kennis en inzicht (ook over hun eigen autisme!). Je kunt het ze kwalijk nemen en boos worden, maar dat is jammer van je energie. Bundel je krachten met gelijkgestemden. Die cultuurverandering die komt er, ’t is een kwestie van tijd! Wat betreft je beroepskeuze – je hebt volkomen gelijk. Laat je leiden door je interesse en motivatie en je niet weerhouden door mensen met een bepekte visie.

  5. Esther Konijnenberg zegt:

    Heel mooi stuk heb je geschreven, ik ben het er helemaal mee eens! Dank je wel!
    Sterker nog: vroeger, toen er nog geen kennis over autisme was, of zeer weinig, werkten mensen met autisme in alle beroepsgroepen en sectoren. Nu door de veranderde maatschappij mensen met autisme behoefte krijgen aan een diagnose en enige ondersteuning, lijkt het alsof we vooral geconfronteerd worden met vooroordelen en stigmata betreffende kenmerken en karaktereigenschappen van mensen met autisme. De wereld op zijn kop: in plaats van ondersteuning en begrip, ontmoeten we nu afwijzing en uitsluiting. Dus dan toch maar beter niet meer vertellen over je diagnose autisme? Soms denk ik wel eens dat mensen met autisme meer begrip hebben voor mensen die niet doorsnee zijn en anders dan gemiddeld dan de mensen die zeggen dat de mensen met autisme niet sociaal zijn, en geen empathie hebben. Een kind bij de schooldeur of een vervolgopleiding weigeren omdat hij autisme heeft, waardoor hij toch niet aan het werk zou kunnen, dat vind ik een gebrek aan empathie. Zo heeft die jongere helemaal geen kansen meer. Kinderen de hele zomer in onzekerheid laten zitten of ze wel of niet bij een school toegelaten zullen worden, dat vind ik een gebrek aan empathie. Niet kijken naar wat een student kan en vragen waar zijn interesse ligt en de student beoordelen op basis van een diagnose, dat vind ik gebrek aan empathie. Alles wordt in deze maatschappij uitgedrukt in geld, alles wordt langs de meetlat van slagingspercentages gelegd. Scholen worden gestraft me geldboetes als studenten afhaken, dus laten ze studenten en leerlingen die de eindstreep mogelijk niet gaan halen maar niet meer toe.

  6. miek wijnbergen miek wijnbergen zegt:

    Ik vind het lastig. Zelf heb ik ook de diagnose autisme maar voor mij is werk waarbij ik veel moet samenwerken, naast plannen en organiseren echt wel een probleem. Maar om nou vantevoren te zeggen dat bepaalde beroepen dus niet geschikt zou zijn vind ik niet juist. Mijn zoon is vanwege zijn autisme afgewezen voor opleiding BOA. Echt idioot mijn zoon kan in dat beroep juist zijn autismekanten goed gebruiken. Nu doet hij de opleiding detailhandel en dat is kennelijk geen probleem. Hoewel ik moet bekennen dat we het niet genoemd hebben, de diagnose.