Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Ouders met eigen leeuwenkracht

De appel valt niet ver van de boom. Het karakter van kinderen lijkt vaak op dat van hun ouders. Dat is prettig voor ouders. Je weet een beetje wat je te wachten staat als je je in het ouderschap stort. Je herkent iets in je dochter van jezelf, en daarmee ken je je dochter, én jezelf. Maar wat als je kind niet op je lijkt, als je kind in wezen een vreemde voor je is? Als je kind doof of blind is? Niet kan meekomen op school? Autistisch is? Geniaal is? Crimineel is? Homoseksueel is? Een loser is, verslaafd is, een drop-out

In het zondagse ‘VPRO Boeken’ werd Andrew Solomon geïnterviewd. Heel recent is zijn boek ‘Ver van de boom’ in het Nederlands verschenen. De appel Solomon viel behoorlijk ver van de boom, en als homoseksuele jongen die opgroeide in een venijnige, homofobe omgeving in de jaren zeventig, leerde hij zijn identiteit te haten, evenals trouwens zijn Joodse identiteit.

Verticale identiteit

Solomon onderscheidt ‘verticale identiteiten’ en ‘horizontale identiteiten’. De verticale heb je gemeen met je ouders: denk aan huidskleur, taal, religie, nationaliteit, tenzij je immigrant bent. Maar je hebt ook intrinsieke of verworven eigenschappen die je ouders niét hebben. Voor Solomon is homoseksualiteit een goed voorbeeld, maar denk ook aan lichamelijke of verstandelijke beperking, het syndroom van Down of genialiteit. En, zo merkt Solomon op, verticale identiteiten worden meestal als een identiteit gerespecteerd, maar horizontale worden als een gebrék beschouwd. Vaak vinden mensen voor hun horizontale identiteit herkenning bij peers, in communities. Dat is niet alleen een manier om tot zelfacceptatie te komen, maar een noodzaak in een steeds harder wordende samenleving.

Troost

Lees ‘Ver van de boom’. Een respectvol boek, vol compassie voor ouders die houden van hun meest ‘onmogelijke’ kinderen. Solomon sprak vele honderden uren met ouders, en het werd een dik boek. De verhalen zijn troostrijk. Ook staat het lijvige werk vol met wetenschappelijke bevindingen, bijvoorbeeld over autisme. Leesbaar, misschien niet in het minst door de overwegend korte zinnen die Solomon schrijft – hij had als kind zo’n ernstige vorm van dyslexie dat men zijn ouders vertelde dat hij nooit zou leren lezen of schrijven.

Integere visie

Beleidsmakers bij VWS en gemeenten: lees ‘Ver van de boom’. Want het kan ons helpen om uit de door vermeend geldgebrek gestuurde discussie over ‘normaliseren’ te komen. Solomons boek reikt een integere visie én taal aan om ‘ziekte’, ‘gebrek’, ‘stoornis’ enerzijds en ‘identiteit’ anderzijds met elkaar te verzoenen, om aan ‘gezond’ een bredere invulling te geven. 1054 bladzijden over ouders die als leeuwen vechten voor hun kind. Die zélf scholen stichtten en zorgden dat de overheid die financiert, belangenorganisaties oprichtten en daarvoor subsidie kregen, wetenschappelijk onderzoek startten waarvoor heel veel geld – ook overheidsgeld – werd opgehaald. Ouders die activisten werden in het belang van diversiteit, woongemeenschappen oprichtten, therapeuten trainden, zorgprogramma’s begonnen, top-behandelcentra van de grond hielpen, landelijke denktanks oprichtten, het medisch model met een scherp onderscheid tussen ziek en gezond tot op het bot betwistten, dure experimentele en intensieve zorg opeisten, de publieke opinie mobiliseerden als hun kind onrecht werd aangedaan door politie, justitie of andere instanties. Rechtszaken voerden, het landelijke vaccinatiebeleid ontwrichtten, campagnes lanceerden, protestbewegingen mobiliseerden, een eigen cultureel circuit opzetten. Sociale media faciliteerden dit en zorgden voor grote successen…

Ouderinstinct

Zo’n inspanning gaat die ouders niet in de koude kleren zitten. Want hoeveel eigen kracht je ook hebt, ooit raakt het op. Ouders van kinderen met autisme hebben, zo schrijft Solomon aan het eind van hoofdstuk vijf, een jarenlang tekort aan slaap. In Amerika raken ze aan de bedelstaf door hoge zorgkosten, verzuipen in de aandacht die hun kinderen nodig hebben, zijn vaak in een eindeloze strijd gewikkeld met verzekeringsmaatschappijen, medische instellingen en lokale autoriteiten die de voorzieningen bepalen. Ze raken vaak hun baan kwijt omdat ze regelmatig verstek moeten laten gaan, hebben ruzie met de buren omdat hun kinderen niet in het gareel lopen en raken als gezin  geïsoleerd in de buurt. Maar ook de overheid zelf tast diep in de buidel: “We krijgen meer telefoontjes van het Witte Huis over autisme dan over alle aandoeningen bij elkaar”, zegt de directeur van het National Institute of Mental Health in een van Solomons voorbeelden.

Hoed u voor de kracht van ouders

De Hollandse overheid zou ik meegeven: pas maar op met het adagium van ‘eigen kracht’. Dat kan wel eens meer ontketenen dan in de hand te houden is. Ouders hebben leeuwenkracht en zullen de strijd voor goede zorg en goed onderwijs voor hun bijzondere kinderen nooit opgeven. Het kan vele langdurige procedures kosten, rechtszaken, demonstraties en kostbare onderzoeken. Precies zoals Andrew Solomon beschrijft. De wetgever en de uitvoerders zullen in de participatiesamenleving nog vaak met het instinct van ouders en hun eigen leeuwenkracht geconfronteerd worden.

Meer informatie
Andrew Solomon (Wikipedia)
– interview met Andrew Solomon bij VPRO Boeken
– boek: Ver van de Boom

Ariëlle de Ruijter About Ariëlle de Ruijter

directeur samenwerkingsverband amsterdam-diemen | leest op zondag alle weekendkranten | praktiserend psycholoog | voorzitter Vereniging voor Kinder- en Jeugdpsychotherapie | bestuurslid P3NL | geen tijd voor hobby's

Comments

  1. @SieffersN geïnspireerd door deze blog van @ArielledeRuijte http://t.co/reU7Y5BtkJ zou ik zeggen #leeuwenkrachtouders of #leeuwenkracht

  2. “Wat als je kind niet op je lijkt, als je kind in wezen een vreemde voor je is?” Ouders met eigen leeuwenkracht: http://t.co/aQ5Rlcf0Nj

  3. @SieffersN overheid, “be prepared” eigen kracht wordt leeuwenkracht.. http://t.co/T2bt71fcLp helaas alleen voor de ouders die dit kunnen

  4. Mooi blog!! @tijs71: @ab_tje Heb je deze blog al gelezen. Wellicht ook het delen waard. http://t.co/JyjUVPOu7u #jeugd #GGz @TimeToChangeNL

  5. “Beleidsmakers VWS en gemeenten lees ‘Ver vd boom’” http://t.co/T7JnZFboGc Ontroerend blog @ArielledeRuijter waarom we trots zijn op ouders!

  6. Mooie blog over “ouders met leeuwenkracht”. Maakt me nieuwsgierig naar het boek http://t.co/BVAOCfHBIp! #AndrewSolomon #leeslijst

  7. “Beleidsmakers bij VWS en gemeenten: lees ‘Ver van de boom’,” schrijft @ArielledeRuijter. Waarom? http://t.co/csisZYjqkM

  8. Ja! Natuurlijk kun je terecht bezorgd zijn. Niemand kent zijn kind zo goed als de ouders; zij zijn de eersten die ‘iets’ merken.

  9. Ik werd er zo moe van door leerkrachten ‘overbezorgd’ te worden genoemd. Niet iedere bezorgde ouder is over bezorgd. Je kan ook ‘terecht’ bezorgd zijn.

  10. Mooi blog en een mooi compliment voor ouders die nooit opgeven. Je hebt gelijk als het om je kind(eren) gaat, haalt het onvermoede krachten in je los. Je wilt de beste zorg en het beste onderwijs. Je wilt inspraak, eigen regie. Ouders versterken elkaar in hun kracht. En als de zorg of het onderwijs niet goed genoeg is vechten we door.

Trackbacks

  1. Ouders met eigen leeuwenkracht | Ouders & S... schreef:

    […] Andrew Solomons boek reikt een integere visie én taal aan en laat de kracht van ouders zien. Beleidsmakers moeten die kracht niet onderschatten.  […]

Reageren