Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Zelfcontrole en zelfbeheersing

Voor kinderen van negen tot dertien jaar met gedragsstoornissen (agressief en oppositioneel gedrag) bestaat een groepstraining. In elf zittingen werkt de groep aan het verbeteren van sociale vaardigheden, het vergroten van zelfbeheersing en het verminderen van impulsief gedrag. Ook ouders en leerkrachten worden bij deze, door psychologen of orthopedagogen gegeven, training betrokken. De behandeling heet ‘Zelfcontrole’ en is effectief gebleken om kinderen beter te leren omgaan met hun agressie. Zo’n effectieve behandeling is natuurlijk belangrijk, maar ik word agressief van de term ‘zelfcontrole’!

Veel behandelingen worden in de Verenigde Staten ontwikkeld en dat verklaart waarom er in de GGZ zoveel Engelse termen voorkomen. Er is een goeie kans dat u, op zoek naar behandeling voor uw kind, wordt geconfronteerd met termen als ‘Video-Hometraining’, ‘Parent-Child Interaction Therapy’ of ‘Girls Talk’. De mensen die deze behandelingen geven gaan er blijkbaar van uit dat u het Engels voldoende beheerst om te begrijpen waar het om gaat.

Beter niet vertaald dan slecht vertaald

Omdat taal essentieel is in de behandeling van psychische problemen, verbaast het me hoe slordig hulpverleners er mee omgaan. Freud, de grondlegger van de psychotherapie ontwikkelde zijn theorie, waar mogelijk, vanuit alledaagse termen. In zijn persoonlijkheidsleer stond ‘das Ich’ centraal. Je zou dus verwachten dat ook in andere landen gewoon over ‘het Ik’ of ‘the I’ gesproken wordt. In Nederland gebeurde dat aanvankelijk ook, maar toen de psychoanalyse in de VS aansloeg en daar de term ‘Ego’ (Latijn voor ik) werd gebruikt, ging Nederland ook om. ‘Het Ik’ kreeg een Latijnse naam en werd daarmee op afstand geplaatst. In veel Nederlandse behandelkamers wordt nu ‘egoversterkend’ gewerkt. Ik hoop dat de cliënten doorhebben dat er aan hun eigenste ik wordt gesleuteld.

Zelfcontrole een dwangstoornis?

De medische sector gebruikt ‘zelfcontrole’ als patiënten zelf hun waarden controleren. Bijvoorbeeld suikerpatiënten die zelf hun glucosewaarden controleren. Toen ik op mijn werk over ‘zelfcontrole’ hoorde dacht ik aanvankelijk dat het over een dwangstoornis ging. Patiënten die tot in het extreme controleren of het gas uit is of zoiets. Het blijkt echter een verkeerde vertaling van een Amerikaanse training waarin zelfbeheersing (Engels: ‘self control’) centraal staat. Door ‘self control’ te vertalen met ‘zelfcontrole’, helpen we misschien wel kinderen met agressieproblematiek, maar doen we gelijk een agressieve aanval op de Nederlandse taal. Ik hoor de kinderen al zeggen: “Effe checken of ik deze week naar mijn training Zelfcontrole moet.”, als ze bedoelen: “Even controleren of ik deze week naar mijn training Zelfbeheersing moet.”.

Talking Cure en Praattherapie

De essentie van veel psychotherapieën is taal. Freuds eerste patiënt ‘Anna O’, noemde het ‘the talking cure’. Een van de symptomen van Anna O was dat ze alleen in het Engels over haar problemen kon spreken. In dit geval was het dus niet de behandelaar die graag Engels sprak. Freud vond ‘praattherapie’ een goede beschrijving van zijn werk. Zo werd in 1880 de basis van de psychotherapie gelegd. En praten is natuurlijk nog steeds elementair voor de behandeling, maar dan wel in goed Nederlands graag. ‘Zelfcontrole’, grrrr. Ik verlies bijna mijn zelfbeheersing.

Albert Boon Over Albert Boon

vroeger speelgoedwinkelier, nu psycholoog | twee zonen (1996 & 1998) | onderzoeker in de K&J psychiatrie (De Jutters, Lucertis en Curium) | liefhebber van moderne muziek: Hazes, Radiohead, ...

Reacties

  1. Beste Hennie,

    Slordige fout, inderdaad. We hebben het hersteld. Bedankt voor je oplettendheid.

    Vriendelijke groet,

    Jeroen Büchli
    Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

  2. Avatar Hennie Brakel zegt

    In het categorien-overzicht hieronder wordt dwangstoornis naast ODD (Oppositional Defiant Disorder) geplaatst. Dit moet natuurlijk zijn: (enstige) gedragsstoornis / ODD.
    Met mijn zoon (nu 22 jaar) hebben wij het hele hulpverleningscircuit doorlopen: JeugdRiagg / Boddaert / VHT / observatieplaatsing Triversum (JGGZ) / uithuisplaatsing Orthopedagogisch Centrum / OTS met als kers op de taart gesloten plaatsing (civiel) zonder behandeling toen hij 13 jaar oud was.
    De begeleiding organiseer ik (nu al 9 jaar) zelf dankzij het PGB. Zijn stoornis lijkt te stabiliseren (minder agressie en zelfinzicht in zijn jarenlange overmatige softdrugsgebruik – hij is inmiddels zelfstandig gestopt).
    Mijn grote angst was dat de ODD zou uitgroeien tot een antisociale persoonlijkheidsstoornis (CD, Conduct Disorder). Helaas lijkt hierover weinig bekend. Is onderzoek gedaan naar het verloop van ODD bij volwassenen?

  3. Avatar Liesbeth Potjer zegt

    Met m’n zoon (ADHD/ODD, toen 9 jaar) zo’n training bij De Jutters gevolgd. Van hem hoefde het niet zo diep te gaan, het was in zijn geval beter geweest als het ‘recht toe-recht aan’ was geweest, zonder al te therapeutisch in het verbale te worden van de trainers. Niet dat hij niks kon met het emotionele maar als het hem raakte, kon hij er thuis onnodig lang in blijven hangen. We kwamen er altijd wel weer uit hoor. Maar het kostte hem en mij daardoor wel veel energie.
    Ik vond het ervaringen en tips uitwisselen in de aparte oudergroep, tijdens de training van de kinderen wel heel leuk
    Liesbeth Potjer

  4. Ergernis! Voelt @albert_boon over de on-Nederlandse benaming van veel specifieke behandelingen. #blog #ggz @dekennis http://t.co/hziWQFvnNW

  5. Avatar Ineke de Bruin zegt

    Ha Albert, heel leuk en ook leuk dat jij zo beheerst over je opwinding kunt bloggen

  6. Avatar Yvonne van Riemsdijk zegt

    Leuke blog! De Engelse termen nemen meer en meer de overhand. Er is maar een reden voor: men vindt het nu eenmaal interessanter staan en vooral ook interessanter klinken. De meest simpele dingen worden tegenwoordig omgezet in het Engels. Video- hometraining gaat nog wel, maar van de meeste vertalingen krijg ik het vaak acuut op mijn lachspieren!

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten