Over kinderen, hun psychische problemen, hun ouders en hun behandelaars.

Eigen kracht is niet altijd de oplossing

In de nieuwe Wet op de Jeugdzorg spreekt onze regering vrijwel alleen over eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid, ontzorgen, inschakelen van sociale netwerken, demedicaliseren en normaliseren. Die nieuwe wet gaat over alle hulp aan jongeren: de jeugdzorg, de zorg voor kinderen met een verstandelijke beperking, de kinderbescherming, de reclassering, de forensische hulpverlening en de jeugd-ggz. Geldt die wet echt voor de kinderen die bij de kinder- en jeugdpsychiatrie komen? Ik kan het bijna niet geloven.

‘Heb je problemen? Probeer ze zelf op te lossen. Ouders, grootouders, vrienden, buren. Het zijn allemaal mensen die je kunnen helpen. Ga niet meteen naar de dokter, vraag niet meteen hulp van een deskundige’. Dit is de boodschap die de regering ons vrijwel dagelijks brengt. Zij heeft zonder twijfel voor een belangrijk deel gelijk. Niet voor ieder pijntje naar de dokter, geen antidepressiva als je je een beetje ongelukkig voelt. En geen therapie als je een beetje zenuwachtig bent voor je eindexamen.

Geen oplossing voor alle problemen

De kinderen die in de kinder- en jeugdpsychiatrie, komen hebben echter niet zomaar een pijntje, zij zijn niet een beetje ongelukkig en ook niet een beetje zenuwachtig. De tienjarige Erik ging al drie maanden niet meer naar school, omdat hij na een stevige griep extreem bang was geworden voor bacteriën. Hij durfde niets meer aan te raken en op geen enkele stoel meer te zitten. De zestienjarige Anna kon vrijwel nergens meer heen, omdat een stem in haar hoofd zei dat alle mensen haar stom vonden. De tienjarige Ahmed moest al maanden zoveel dwangrituelen uitvoeren, dat hij soms zichzelf niet eens kon aankleden. Al deze kinderen hadden eigenlijk al veel te lang ‘op eigen kracht’ geprobeerd van hun problemen af te komen. Vaak hadden ze eerst zelfs niets tegen hun ouders gezegd over die problemen. En toen deze het eenmaal wisten, hadden ook zij van alles geprobeerd, voordat ze eindelijk professionele hulp zochten.

Hulp dichtbij huis is niet altijd de oplossing

Kinderen als Erik, Anna en Ahmed horen niet thuis in wijkcentra, waar hun gemeente ze hulp dicht bij huis biedt. Zij hebben niets aan die hulp dicht bij huis, als daar behandelaren zitten die een of twee keer per jaar een kind met dergelijke klachten krijgen en geen ervaring hebben in het herkennen en de diagnostiek daarvan. Voor deze kinderen zijn betere opvoedingsvaardigheden van ouders geen oplossing. Een sociaal netwerk zal hen ook niet van de problemen kunnen afhelpen. Zij hebben hulpverleners nodig die de problemen wel herkennen en ervaring hebben in de behandeling ervan. Dat is soms dicht bij huis, maar meestal niet. Ouders en kinderen vinden dat geen probleem. Zij reizen graag een eindje verder als ze goede hulp kunnen krijgen. Die goede hulp is overigens ook zo kort mogelijk, en ook erop gericht om zo snel mogelijk weer zelf de problemen op te lossen.

Specialistische hulp in plaats van eigen kracht

Zouden de beleidsmakers die de transitie van de jeugdzorg hebben bedacht en de nieuwe wet op de jeugdzorg hebben opgesteld, dan echt niet weten dat er kinderen zijn voor wie specialistische hulp niet vroeg genoeg kan komen, voor wie ‘eigen kracht’ geen oplossing is, en voor wie alle regelingen in die transitie een ramp betekenen?

Else de Haan Over Else de Haan

hoogleraar psychologie bij de UvA (Onderwijskunde) en de Bascule | behandelt kinderen met ernstige dwangstoornissen | onderzoekt emotionele stoornissen bij kinderen en jongeren | gek op zeilen, roeien en zwemmen en woont daarom ook op het water

Reacties

  1. Else de Haan heeft recht van spreken. Sommigen hebben specialistische k&j psychiatrie nodig en geen ‘eigen kracht’ http://t.co/vZP24LzkxU

  2. #Eigenkracht is niet altijd de oplossing http://t.co/7bNevEDa5f Term eigenkracht wordt verschillend gebruikt. Zie movisie.nl voor ontwarring

  3. Weet uit ervaring hoe belangrijk een ervaren blik is; blog over de fictie van Eigen Kracht in de jeugd-ggz: http://t.co/KdOeiSyHoG

  4. Topblog en dus Must Read over de fictie van Eigen Kracht in de jeugd-ggz: http://t.co/z3H62wWS4Y (via @oosterhoff2)

  5. Ze hebben geen idee. http://t.co/4Ak8zXLQTn

  6. De nieuwe jeugdwet is wat visie- en inhoudsloos neergezet. De vragen die het oproept zegt al genoeg.
    Het lijkt of alle (GGZ) probelmatiek op te lossen valt door buren, ouders, familie en soc. netwerk. Wat sommige jongeren nu net missen is dat ‘veilige sociale netwerk’.

  7. Astrid ter Braak zegt:

    Goed verhaal Else! De Eigen Kracht Centrale zoals bedoeld als buurt/vrienden/familie hulp netwerk is natuurlijk prima. Maar dit zijn geen hulpverleners die kunnen behandelen. Wel een luisterend oor, ondersteunen, afspraken maken over zorg voor kinderen waar ouders dit niet of onvoldoende kunnen door ziekte, overlijden van een van hen of wat dan ook. Uitstekend.
    Het probleem is dat velen (waaronder beleidsmakers) niet weten wat het verschil is tussen de Eigen Kracht Centrale zoals bedoeld, of dat kinderen het maar op eigen kracht moeten rooien, zonder GGZ hulpverlening. Misverstandje en 2 totaal verschillende zaken, niet te verwarren en niet door elkaar te vervangen.
    Mijn ervaring als (k&j) psychotherapeut is dat kinderen niet zomaar in de hulpverlening komen, maar hun handen al weken kapot hebben gewassen door dwang, of niet geslapen hebben door angst, of niet meer naar school durven door pesten, niet naar bed vanwege angsten, automutileren en ga zo maar door. Vaak is er al veel te lang aangemodderd en ik vrees dat dat met dit nieuwe beleid alleen maar erger zal worden…

  8. Beste Else,
    Zoals je Eigen Kracht interpreteert is niet zoals Eigen Kracht bedoeld is. Dat neem ik je niet kwalijk want in alle rapporten over de transitie wordt de term verkeerd gebruikt, tenenkrommend. Zoals het daar geschreven staat lijkt het op wat hulp van familie, vrienden en buren en vooral eigen verantwoordelijkheid.
    Ik ben zelf coordinator en heb o.a. bij Curium een lezing gegeven over eigen kracht. Het is niet bedoeld ter vervanging van specialistische hulp, integendeel! Het kan heel goed naast jeugd-ggz bestaan!! De casussen die jij noemt, deze kinderen, moeten natuurlijk specialistische hulp krijgen en niet ergen is een wijkcentrum worden opgevangen. Wat wel kan is deze kinderen therapie geven en familieleden die de kinderen bijv. eens zouden kunnen opvangen, iets met ze ondernemen zodat de ouders een keer ontlast worden. Of een keertje naar het zwembad, aandacht voor de overige kindern, een weekendje logeren. Eigen Kracht is dan aanvullend. Of misschien spelen nog andere problemen in een gezin, ik noem bijv. schulden of huisvestingsproblematiek. Daar kan de GGZ niets aan doen, maar via Eigen Kracht kan er wel wat mee gebeuren. Soms is duidelijke uitleg in een conferentie over wat een kind mankeert en hoe je er mee om moet gaan al heel verhelderend en mogelijk kan een GGZ-behandelaar dan informatie geven aan het netwerk.

    • Eigen kracht gaat ervan uit dat alle kinderen familie hebben, een sociaal netwerk, leuke buren en leuke vrienden. Terwijl er juist bij kinderen met deze psychiatrische problematiek, soms lange tijd verborgen, het sociale netwerk langzaam verdwenen is.

      Onbegrip, of gewoon door stomme pech. Maar veel mensen in Nederland hebben nog amper sociale contacten.Laat staan dat iemand op jouw kind met beperking zit te wachten.

      Eigen kracht is in Nederland al jaren, alleen knokken voor jezelf, niks meer samen.

      Hoe wil het kabinet nu mantelzorg en een helpende hand geven aan elkaar afdwingen, terwijl de maatschappij juist zo hard is geworden.

      Bezuinigen op juist de meest kwetsbare groep in de maatschappij is feitelijk iedereen de boodschap geven, dat zij de schuldigen zijn van de financiële problematiek in Nederland.Dus krijgen ze er juist een stempel bij.

      Ga eerst eens de wantoestanden in de zorg zelf aanpakken, zorg voor maximum bedragen die zorginstellingen mogen vragen via PGB. Zodat ook mensen die zorg krijgen in natura, gewoon de zorg krijgen die ze nodig hebben en geïndiceerd hebben gekregen. Neem eerst alle signalen van ouders, patiënten en cliënten serieus en pak het aan. Kijk eerst eens naar de kennis en draagkracht binnen gemeenten. Want ik weet wel, dat als ik bv. naar mijn eigen gemeente kijk, dat als dit allemaal doorgaat, ik moet maken dat ik wegkom met mijn kinderen. Vooral met mijn dochter die pas na 14 jaar een diagnose kreeg….. puur omdat ik als moeder haar altijd heb opgevangen, geholpen en op eigen kracht ervoor heb gezorgd dat ze toch zover al was gekomen. Als iemand eigen kracht wel toont, zijn dat de kinderen over wie het hier gaat….

      • Weg met die oude stelsels, ze hebben een mentaliteitsprobleem zegt:

        Helemaal mee eens Merel, uiteindelijk moeten de kinderen het zelf doen. De instanties hebben mijn zoon en mij enkel uit elkaar gedreven en geen echte hulp geboden, ze zijn juist nog schadelijker geweest bovenop de uitdagingen die we al hadden. We hebben geen overheid of instanties nodig, de “zwakheden” van deze kinderen kunnen ze zelf overwinnen dus hun eigen kracht en steun van mensen die echt betrokken zijn en om hen geven. Dus geen instanties! Stop deze smerige geldhandel en wees creatief met nieuwe vormen van hulp buiten de bestaande structuren. De drijfveren van instanties zijn niet gezond, bureaucratisch en op geld en status gebaseerd. Weg met die cultuur, drastisch! Het is een utopie om te denken dat een paar veranderingen in de structuur het mentaliteitsprobleem oplost. Gaat zeker NIET gebeuren. Laat die overheid los en hun zieke overheidsbedrijven.

  9. Eigen kracht is hulp zoeken buiten de overheid en zorgverzekeraars om zegt:

    Eigen kracht slaat vooral op specialistische hulp zoeken buiten de kapotte stelsels van zorgverzekeringen en overheid om. Dat kan via online bronnen, forums/bijeenkomsten met ervaringsdeskundigen en psychiaters die hun verdienmodel NIET afhankelijk maken van overheid en gemeente en dus beter bereikbaar zijn buiten de corrupte filter van de overheid om. Psychs en therapeuten dus die het smerige bureaucratische spel niet meer mee spelen, zich daadwerkelijk met zorg bezig houden en creatiever omgaan met de nieuwe tijd. Laat aub die zorgverzekeraars en overheid direct kapot vallen.

  10. Een prima en helder artikel. Ook op de blog Jeugdzorg Dark horse hebben wij hierover geschreven. Het Rode boekje van Amsterdam. http://jeugdzorg-darkhorse.blogspot.nl/2013/08/het-rode-boekje-van-gemeente-amsterdam.html

    • anne-miek wijnbergen anne-miek wijnbergen zegt:

      De civel society kan per definitie niet opgedrongen worden wat ontstaat spontaan vanuit de burgers zelf. Eigen Kracht past daar prima bij. Het is idioot om te stellen dat de buurvrouw een medicus is. Maar dat wil niet zeggen dat de buurvrouw geen luisterend oor kan bieden of het kind of broertjes of zusjes niet kan opvangen, of de tuin doen waar vader en moeder niet voor kunnen zorgen omdat hun kind veel aandacht nodig heeft. Ik zou zeggen bezoek de site eens en lees hoe het bedoeld is. Opmerkelijk vind ik de link tussen weerstand tegen bureau jeugdzorg en communisme.

  11. menno oosterhoff menno oosterhoff zegt:

    Goede blog , Else en helemaal eens , maar dat zal je niet verbazen. Ik mis een ding. Een oproep om de petitie te tekenen. http://www.petitiejeugdggz.nl

vorige post:
volgende post:

Het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie maakt gebruik van cookies voor analyse van het gebruik van deze website en om de website optimaal te laten werken. Uw bezoek blijft daarbij anoniem. Voor meer informatie, zie onze privacyverklaring

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten